Get a site

MASKA, PISTOLETA,THIKA…Plas hajdutllëku në Maqedoni!

MASKA, PISTOLETA,THIKA…Plas hajdutllëku në Maqedoni!

MASKA, PISTOLETA,THIKA…Plas hajdutllëku në Maqedoni!

Dhjetëra grabitje nga persona të armatosur dhe me maska

Nën kërcënimin me pistoletë ose me thikë, brenda një dite janë vjedhur tre dyqane, dy taksistë, një i mitur në Shkup dhe një në Manastir, njofton policia dhe transmeton Tetova News.

Gjatë ditës së djeshme, në ora 20 e 30, në rrugën “Samoilova” të Shkupit, një person i panjohur ka kërcënuar me pistoletë të punësuarën në një dyqan të shitjes me pakicë dhe ka arrituar t`ia marrë xhiron ditore prej 13.730 denarë. Keqbërësi ka ikur në drejtim të panjohur.

Edhe një dyqan tjetër është vjedhur dje, rreth orës 20 e 55 në Orizaren e Epërme të Manastirit. Një person i panjohur me maskë dhe duke kërcënuar të punësuarit ka marrë 17 000 denarë dhe ia ka mbathur në drejtim të panjohur.

Rreth orës 22 e 25, në rrugën “Partizanska” të Manastirit, dy persona të maskuar, me pistoletë dhe thikë në dorë, kërcënojnë të punësuarën dhe ia marrin 15 000 denarë. Keqbërësit ikin në drejtim të panjohur.

E pësojnë edhe dy taksistë. Rreth orës 21 e 10 minuta, në rrugën “Ordan Çopella”, dy persona të panjohur kanë sulmuar taksistin. Ata e kërcënuan me pistoletë dhe ia morën rreth 5000 denarë, madje njëri prej tyre shkrepi një plumb jashtë makinës.

Në rastin tjetër, Ç. A. ka denoncuar se rreth orës 22 e 45, në Rrugën e Mendelejevit, dy persona të panjohur e kanë  hyrë në taksinë e tij “Ford Fokus”, me targa të Shkupit, kanë kërkuar që t`i çojë në një rrugicë tjetër. Kur arritën atje, ata e kërcënuan me pistoletë duke ia marrë 1500 denarë dhe dy telefona celularë. Edhe këta ikin në drejtim të panjohur.

Dje është denoncuar edhe një rast tjetër nga A.J. Rreth orës 19 e 45, në lagjen Shuto Orizare, në oborrin e Shkollës Fillore “Vëllezërit Ramiz dhe Hamid” , tre persona të panjohur me maska kanë sulmuar djalin e tij 17-vjeçar. Keqbërësit e kërcënojnë me thikë dhe ia marrin telefonin cellular.

Në mesnatë, rreth orës 01 e 21 minuta, në lagjen Fusha e Tophanës, në objektin e “AMSM”, dy persona të maskuar kanë sulmuar R. M, i punësuar në agjencinë e sigurimit të objektit. Keqbërësit ia marrin telefonin celularë dhe ikin në drejtim të panjohur.

Policia është në kërkim të keqbërësve dhe po punohet për zbardhjen e plotë të të gjitha rasteve./TetovaNews

[the_ad id=”6025″]

[the_ad id=”4118″]

Opinion- Serbia dëshiron të rikthej një union mesë Kosovës,Bosnjë Hercegovinës, Malit të Zi e Maqedonisë!?

Opinion- Serbia dëshiron të rikthej një union  mesë Kosovës,Bosnjë Hercegovinës, Malit të Zi e Maqedonisë!?

Opinion- Serbia dëshiron të rikthej një union mesë Kosovës,Bosnjë Hercegovinës, Malit të Zi e Maqedonisë!?

Populli Serbë sipas statistikave është një nga popujt që po zhduket më me shpejtësi,nëse vazhdon me këtë trendë të rënjes së natalitetit,atëher nisja e ndonjë luftë eventuale nga Serbia do të ishte më fatale për vetë popullin Serbë. Shkruan: Refik HASANI Nëse Serbia vazhdon të pengon dhe kërcnoj edhe me luftë Republikën e Kosovës,duke vazhduar të mban nën ndikim si me investime me miliona euro në mbajtjen dhe financimin e institucioneve paralele në Veri të Republikës së Kosovë. Atëher Serbia, Dëshiron të tregoj që Kosova nuk është për shtetë të pavarur. Por në këtë rast rrezikon shumë, duke këmbëngul në mos njohjen e Kosovës-ne Shqipëtarët mundë të unifikohemi dhe të shpejtohet procesi i bashkimit të neve shqiptarëve në një shtetë të përbashkët që këtë Serbia nuk mundë të pengon. Vetëm Shqiptarët mund t’ia dalin për ball Serbisë si dy popuj më të mdhenjë në këtë pjesë të Ballkanit.Serbia është duke harruar që nuk e ka lehtë sikur që na dëboi neve shqiptarëve që nga Nishi, Leskoci, Kurshmlia, Vraja etj. Serbia vazhdon të harron nuk mundë të luan lojra me propagandë, të shpallë luftë kundër neve shqiptarëve dhe të dalë fitues sikurse që vazhdon diskriminimin në krahinën shqiptare në Medvegjë, Bujanoc dhe Preshevë. Serbia është e humbur që në startë nëse është duke planifikuar invazion ushtarak në Mitrovicë të kësaj luftë të pashpallur por që ende po vazhdon. Nëse Serbia, Vazhdon të mban nën ndikim Republikën Sërpska duke paralizuar funksionimin e Federatës së Bosnjë Hercegovinës. Serbia dëshiron duke iu bashkuar Republika Sërbska e Bosnjë Hercegovinës Serbia të rritet e forcohet me territor dhe në aspektin ushtarak,normal të pamundësoj egzistimin e shtetit të Bosnjë Hercegovinës, në këtë rast do të goditet Kroacia dhe do të dobësohet dhe kështu më lehtë t’ia dalë ballë me epërsi ushtarake Kroacisë. Nëse Serbia, Vazhdon të mban nën ndikim dhe të kontrolloj Serbët në Republikën e Malit të Zi.Me këtë, duke shtruar ndikim përmesë 35% ,që përbëjn Serbët në këtë Republikë dëshiron të rikthen prap në ndonjë Federat apo Union Serbi-Mali i Zi ashtu si që ishin deri në muajin maj të vitit 2006. Nëse Serbia, Tani ka filluar të shtrij dukshëm ndikimin e saj edhe në ish-Republikën Jugosllave të Maqedonisë. Dëshmi më e fortë është deklarimi më 3 janar të vitit 2017, i Ministrit të Jashtëm të Serbisë, z.Ivica Daçiç, ’’Se Serbia ka gabuar që e ka njohur Maqedonin’’. Sa më shumë forcohen si element shtetë formues Shqiptarët që të jenë të barabartë me Maqedonasit aqë më shumë Serbia do të rritë ndikimin që Maqedonin në këtë rast Maqedonasit shpëtim e kan vetëm rikthimin në ndonjë Federat apo Union Serbi-Maqedoni-Mali i Zi eventualisht Bosnjë Hercegovinë e Kosovë në një mini Federatë Jugosllave. Nëse Serbia dëshiron këto katër, Ëndrra t’i realizon përmes nisjes së ndonjë luftë ushtarake veçmas në Kosovë, atëher vërtet do të futet në një aventur më të rëndë se në vitet e 90-ta.Serbia me ndihmën e Rusisë vazhdon të frymoj e të ndihet si një superfuqi ushtarake nga ish-Republikat e RSFJ-së. Mos të harrojm se egiston NATO-ja. 29 janr 2017

[the_ad id=”6025″]

[the_ad id=”4118″]

Mbretër ilirë, 25 shekuj më parë, në Maqedoninë e sotme

Mbretër ilirë, 25 shekuj më parë, në Maqedoninë e sotme

Mbretër ilirë

Iliria e lashtë përbëhej nga shumë fise me popullsi autoktone ilire midis të cilëve mund të përmenden: Dardanët, Ardianët, Dokleatët, Labeatët, Albanët, Taulantët, Enkelejtë, Dasaretët, Paionët, Kaonët, Thesprotët, Molosët, Japodët, Liburnët, Dalmatët etj. Fise ilire të mirëfillta ishin edhe Japigët dhe Mesapët në gadishullin Italik, me shtrirje kryesisht në zonën e Apulias (Pulia e sotme) dhe që u përhapën edhe në jugperëndim të gadishullit Apenin. Më poshtë, në këtë shkrim po paraqesim një përshkrim për fisin ilir të Paionëve ose Pejonëve, që shtrihej në territoret e Maqedonisë së sotme dhe përafërsisht aty ku banojnë shqiptarët autoktonë, si dhe për mbretërinë e Paionisë dhe mbretërit e saj në shek. IV para erës së re, ose më qartë plot 2400 vjet më parë.

PAIONIA

Paionia; Paionët (Paeonians) ose Peonët ishin fise ilire që banonin në luginën e sipërme të Vardarit dhe në kufi me Dardanët. Në drejtim të lindjes ata shtriheshin deri te lumi Struma, (Bullgari) por dhe më tej. Përmenden për herë të parë nga Homeri, si aleatë të Trojanëve dhe në mbrojtje të Helenës në luftën kundër Akejve. Në gjysmën e parë të shek. IV para erës së re, Paionët krijuan mbretërinë e tyre, e cila u detyrua t‘u bëjë ballë për shumë kohë sulmeve të maqedonasve. Principatat e Paionëve u përqendruan në mbretëri duke u shtrirë pranë lumenjve Vardar dhe Struma dhe në disa kohë edhe më tutje se kaq. Nga perëndimiPaionia përfshinte edhe Pelagoninë, hapësirën mbi liqenin e Ohrit dhe të Prespës. Qyteti kryesor i mbretërve paionianë ishte Bylazora (Veleshi i sotëm në Maqedoni -FYROM) pranë lumit Aksios, sot Vardar. Më vonë, vendqendrimi i mbretërve kaloi në Stobi (në Pusto Gradskon e sotëm). Ekziston mendimi se qyteti i lashtë ilir i Damastionit, të ketë qenë përfshirë në mbretërinë e Paionisë. Ky mendim gjen mbështetje edhe nga monedhat e shumta prej argjendi të shek. IV-III para erës së re, që mbajnë mbishkrimin DAMASTION dhe që klasifikohen se i përkasin mbretërisë së Paionisë. Paionët u bashkuan me ilirët e tjerë dhe i bënë qëndresë ekspansionit të Maqedonisë drejt veriut. Në vitin 360-359 para Krishtit, fiset jugore të Paionisë filluan mësymjen kundër Maqedonisë, me shpresën e ndonjë sulmi të mundshëm edhe nga viset e tjera të Ilirisë. Mbreti i Maqedonisë, Filipi II krijoi një ushtri dhe u mundua t‘i parandalonte pushtimet e mundshme nga ana e ilirëve dhe nga mësymjet e paionëve. Paionët krijuan dinastinë e tyre e njohur si mbretëria ilire e Paionisë, qysh nga fillimi i shek. IV para erës së re. Dinastia mbretërore e Paionisë u bë e njohur dhe pati vazhdimësi për më se një shekull, përmendim: Mbretin Likeu (Lykkaioy; Lykkaeios, 359-340 para Kr.); Patrai (Patraioy, 340-315 para Kr.), Audoleoni (315-286 para Kr.). Mbretër të Paionisë kanë qenë edhe Aristoni (286 para Kr.), Leoni (278-250 para Kr.), Dropioni (250-230 para Kr.) etj. Në mesin e këtyre sundimtarëve, Audeleoni ka mundësi të ketë një nga më të njohurit, ngaqë një nga vajzat e tij qe martuar me Pirron e Epirit.
Mbretërit e Paionisë kanë qenë të njohur për prerjen e monedhave, kryesisht prej argjendi dhe të cilësisë së lartë. Autori i këtij shkrimi, në kërkimet e tij për të njohur sa më gjerë botën e Ilirisë së lashtë dhe historinë e kombit shqiptar, zbuloi nëpërmjet internetit në muze dhe arshiva të huaja disa dhjetëra monedha ilire, të njohura pak, ose aspak të njohura, dhe midis tyre më se 100 copë monedha dhe të gjitha prej argjendi, të prera nga mbretërit e Paionisë. Këto janë edhe disa nga monedhat më të hershme të botës ilire (shek. IV, III para Kr.). Kështu Mbreti Likeu me rreth 40 prerje dhe të gjitha prej argjendi, Mbreti Patrai me rreth 35 prerje prej argjendi, si dhe Mbreti Audoleon, me rreth 30 monedha të ndryshme dhe të gjitha prej argjendi. Në një monedhë paioniane paraqitet figura e Mbretit Ariston, që ishte vëllai i Mbretit Patrai, i cili luftoi në krye të 1 000 trupave ilire përkrah Aleksandërit të Madh në fushatat e tij drejt lindjes.
Panonia përbëhej nga disa nënfise: Aestraei, Agrianes, Derrones, Doberes, Laiaious, Odomantians, Paioplai, Siriopaiones. Pas pushtimeve romake, Paionia u përfshi në provincën romake të Maqedonisë së bashku me Ilirinë e Jugut, Thesalinë, Trakën, dhe Epirin e Veriut. Perandori me origjinë ilire Diokleciani, gjatë riorganizimit administrativ të Perandorisë Romake, Paioninë dhe Pelagoninë, i bashkoi në një provincë të vetme me emrin Maqedonia e Dytë ose Salutaris.

Mbreti: TEUTAMADO

Shek. IV para erës së re

Teutamado (Teytamado). Një nga mbretërit e Paionisë në Ilirinë lindore. Rreth shek. IV para erës së re (rreth vitit 325 para Kr.). Në historiografinë shqiptare ky mbret nuk përmendet fare, pasi ai nuk njihet dhe nuk është cituar në ndonjë botim në shqip as edhe në gjuhë të huaj. Në një muze të huaj ruhet një monedhë e Mbretit TEUTAMADO prej argjendi që mendohet të jetë e shek. IV para Kr. dhe për të cilën thuhet se Teudamado ishte Mbret i Paionisë. Në faqen e parë të monedhës është vendosur figura e Zeusit me drejtimin djathtas, ndërsa në faqen e pasme paraqitet Mbreti plak i hipur mbi kalë dhe me një shpatë të shkurtër në dorë, shpatë tipike ilire. Poshtë, i rrëzuar për tokë, është figura e një luftëtari armik. Sipër kësaj monedhe, me shkronja të mëdha, lexohet emri i Mbretit: TEYTAMADO.
Ky emër nuk është fare i panjohur për historinë e ilirëve (kujtojmë Mbretëreshën Teuta, të shoqen e Mbretit Agron dhe Triteutën, gruan tjetër të tij, e cila lindi Mbretin ilir, Pin, ndaj mund të hamendësohet se fjala TUEUTAMADO, mund të kuptohet dhe si TEUTA+MADO (Teuta i Madh?!). Ky supozim mbështetet edhe me tekstin përcjellës të kësaj monedhe, ku bëhet fjalë për një mbret plak që lufton mbi kalë kundër armikut. Poshtë dhe në anën e majtë të monedhës është një shpend mitologjik, që duket sikur ka dy koka (bycapitis). Sidoqoftë, këto mendime rreth kësaj monedhe duhen marrë thjesht si “hamendësime”, pasi fjalën e saktë dhe shkencore mund ta thonë shkencëtarët, historianët dhe gjuhëtarët e specializuar. Kjo monedhë unike e me vlera të jashtëzakonshme për historinë e ilirëve dhe të kombit shqiptar (shek. IV para erës së re), ndodhet në një muze të huaj dhe është monedha që kushton më shumë nga fondi i Ilirisë, rreth 30 500 dollarë. Ajo është grupuar me disa monedha të tjera prej argjendi të qytetit të pazbuluar ilir të Damastionit, monedha ku dukshëm në njërën anë është figura e Zeusit dhe në anën tjetër, janë vendosur disa vegla pune për shkrirjen e metaleve dhe ku lexohet fjala: PELLAG.

LIKEI

356-335 para erës së re

Likei, Luppeios (Lykkaioy; Lykkaeios). Mbret i Paionisë ilire, në periudhën 356-335 para erës së re. Ishte një nga themeluesit e dinastisë mbretërore të Paionëve, që sundoi për një periudhë relativisht të gjatë kohe në shek. IV para erës së re. Demosteni, në veprën e famshme të tij, “Filipiket”, u thoshte athinasve se “për sa u përket Paionëve, ilirëve dhe të gjithë fqinjëve të tij (të Filipit të Maqedonisë), në përgjithësi, duhet besuar se për ta është më e kënaqshme të jenë të pavarur e të lirë sesa të nënshtruar” (cituar nga prof. Neritan Ceka në librin e tij “Ilirët”). Këtu, oratori i shquar e kishte fjalën për një aleancë të lidhur në vitin 356 para Kr., kur Diodori njofton se tre mbretër, të Paionisë, Ilirisë dhe Trakisë, u bashkuan për të sulmuar Filipin II të Maqedonisë. Nga Paionia marrëveshja u nënshkrua nga Likei, nga Iliria prej Grabosit, ndërsa nga Thrakia prej Ketriporit.
Në literaturën me temë historinë e ilirëve, të botuar deri më sot në gjuhën shqipe, ky mbret ilir përmendet shumë pak ose anashkalohet, ndërsa ai mbart me vetë një histori të rëndësishme për vetë faktin se në periudhën kur sundoi ai preu rreth 50 monedha prej argjendi, të gjitha të cilësisë së lartë, ashtu siç prenë edhe dy mbretërit e tjerë, pasardhës të tij, Patrai dhe Audoleoni. Në monedhat kushtuar Likeit, në faqen e parë paraqitet busti i Zeusit, Apolonit apo Herakliut, ndërsa në faqen e pasme shihet dyluftimi i një luftëtari me luanin dhe ku shkruhet: “Lykkeioy”. Mbreti Likei sundoi për 21 vjet, pas tij në fron erdhi Mbreti Patrai.

PATRAI
340-315 para erës së re

Patrai (Patraoy). Mbreti i Paionisë ilire nga fisi ilir i Paionëve që sundoi në vitet 340-315 para erës së re. Ai erdhi në fron pas Mbretit Likei (Lykkeioy) dhe u zëvendësua nga Mbreti Audoleon (shih). Gjatë sundimit të tij, mbretëria e Paionisë zinte hapësira të gjera dhe shtrihej në lindje deri në qytetin e lashtë Serdika, sot qyteti Sofje në Bullgari, ndërsa nga perëndimi kufizohej përafërsisht me hapësirën mbi liqenin e Ohrit, nga veriu shtrihej deri në Dardaninë Jugore, ndërsa pjesa jugore e Paionisë shkonte deri në qytetin e lashtë Heraklea, sot Bitola (Manastiri) në Maqedoni. Mbreti Patrai preu rreth 40 monedha prej argjendi të një cilësie të lartë, ku në njërën anë paraqitet portreti i Apolonit dhe në anën tjetër një luftëtar mbi kalë që ka mundur armikun, ndërsa disa syresh kanë figurën e një derri të egër.

AUDOLEONI

315-286 para erës së re

Audoleoni (Audoleontoy, 315-286 para erës së re). Mbret i Paionisë, që erdhi në fron pas Mbretit Patrai (shih). Pas vdekjes së Perdikas III të Maqedonisë, në vitin 359 para Kr., Paionët ilirë, filluan të rebeloheshin. Me qëllim që të merrte fronin e Maqedonisë, Filipi II (i ati i Aleksandërit të Madh, nipi i Fisit ilir të Molosëve në Epir), u bëri atyre shumë premtime. Paionët (Pejonët) të kanosur nga planet e Filipit, kërkuan ndihmën e Athinës dhe në verën e vitit 356 para Kr., Mbreti i Paionisë, Likei, nënshkroi një marrëveshje bashkëpunimi me këtë qytet-shtet. Mirëpo një gjë e tillë nuk pati sukses, sepse maqedonët nën drejtimin e Parmenionit, e rimorën Paioninë dhe deri në shekullin e katërt, ky ishte një shtet i “bashkuar”. Pas vdekjes së Aleksandërit IV të Maqedonisë, Paionia u bë përsëri e pavarur. Kasandri i cili kërkonte të bëhej Mbret i Maqedonisë, siguroi kufirin e tij verior duke ndihmuar Audoleonin në një marrëveshje mbrojtjeje. Ky bashkëpunim ishte në dobi të Paionëve, pasi Audoleoni siguroi një aleancë të fuqishme. Ndërkohë, Audoleoni vazhdoi të forconte lidhjet me fqinjët e tij të Ilirisë, gjë që shprehet qartë dhe me martesën e vajzës së tij me Pirron e Epirit. Pas vdekjes së Audoleonit, në fronin e Paonisë erdhi Aristoni dhe më pas Drypioni. Monedhat e shumta dhe prej argjendi të prera nga Audoleoni tregojnë për nivelin e fuqizimit të mbretërisë ilire të Paionëve në shekullin e katërt para erës së re.

DAMASTIONI

Qytet i rëndësishëm i Ilirisë së lashtë që pati zhvillim sidomos në shek. IV-II para erës së re. Mendohet si kryeqytet i Dardanisë apo i Paionisë a si një qendër e rëndësishme për prerjen e monedhave ilire. Përmendet nga Straboni në veprën e tij “Gjeografia” si qytet ilir (shek. IV para Kr.). Sipas tij, pas Epidamnit dhe Apolonisë, gjer në malet Keraune, banojnë Bylinët, Taulantët, Parthinët e Brygët; jo larg tyre janë edhe minierat e argjendit në Damastion, rreth të cilave Dyestët vendosën sundimin e tyre, si dhe Enkelenjtë, të cilët i quajnë edhe Sesaretë. Në monedhat që i kushtohen Damastionit, dhe që ruhen edhe në ditët tona, rreth 40 prerje a më shumë dhe pothuajse të gjitha prej argjendi, në pjesën e parme të tyre, zakonisht gjendet figura e Zeusit apo Apolonit, hyjnisë së adhuruar të botës antike, kurse në pjesën e pasme, paraqiten figurina të ndryshme si vegla pune për shkrirjen e metalit, ku mbizotëron tripodi ilirik me këmbë luani, altarë të faljes, sende si thika e shpata të shkurtra dhe stilizime të ndryshme. Poshtë, ose në formë rrethore, zakonisht shkruhet emri i qytetit: DAMASTION. Në disa nga këto monedha, gjenden mbishkrime të tjera interesante si: HRAKLEIDO; KAKIO; PELLAG apo ILLY, që nga disa specialistë të huaj lexohet si “Illyricum”.
Lidhur me vendndodhjen e këtij qyteti antik ka mendime të ndryshme. Kështu A. Stipçeviç e lokalizon në Shqipërinë e Jugut, diku në rrethin e Gjirokastrës, studiues të tjerë mendojnë se përfshihej në Shqipërinë e Veriut, në zonat e Mirditës a të Dukagjinit. Ka studiues që mendojnë se ky qytet i lashtë duhet kërkuar në jug të Dardanisë, a në mbretërinë ilire të Paionisë, diku në perëndim të saj, ku gjendej edhe krahina e lashtë e Pelagonisë. Problemit të Damastionit i ka kushtuar vëmendje të veçantë edhe historiani nga Kosova, Zef Mirdita, i cili në veprën e vet “Studime Dardane” (viti 1979), jep mendimin se kjo qendër e lashtë ilire duhet të ketë ekzistuar afër Kishnicës, midis Janjevës dhe Prishtinës, pasi që këtej nuk kanë qenë larg minierat antike të xeherorëve. Duhet thënë se në studimet numizmatike me temën e Ilirisë, për Damastionin janë botuar vetëm tri a katër monedha dhe këto të dëmtuara dhe jo tipike. Në fakt, sot, në muzetë dhe arshivat e huaj të Evropës dhe më gjerë, gjenden më se 50 monedha, pothuajse të tëra prej argjendi dhe të ruajtura mirë, të cilat po të blihen (ato shiten) do të sillnin një prurje të re dhe shkencore rreth këtij qyteti të lashtë të botës ilire. Damastioni i lavdishëm i trojeve të Ilirisë antike pret studiuesit dhe arkeologët, shqiptarë a të huaj, që ta zgjojnë atë nga heshtja dhe gjumi i tij shumëshekullor. Zbulimi i tij do të jetë me vlera të jashtëzakonshme për historinë e ilirëve dhe të autoktonisë së hershme të kombit shqiptar.

nga PASHO BAKU
Studiues dhe botues

[the_ad id=”4118″]