Get a site

GJUHA SHQIPE NË KONTAKT ME GJUHËT E TJERA, SIDOMOS NË MËRGATË

GJUHA SHQIPE NË KONTAKT ME GJUHËT E TJERA, SIDOMOS NË MËRGATË

nxenesit

GJUHA SHQIPE NË KONTAKT ME GJUHËT E TJERA, SIDOMOS NË MËRGATË

Shkruan Prof. Zymer Mehani

Nuk dëshiroj të fajësoj mërgimtarët tanë që braktisën trojet tona shumëshekullore e as nuk dëshiroj t’i  fajësoj sepse tërë jetën punuan, fituan kafshatën e gojës me mund, gjak e djersë, Me një fjalë u munduan, u sakrifikuan dhe dhanë më të vlefshmën e tyre, po edhe jetën për të mirën e vendit tonë, Kosovës, që një ditë ta shohin shtet të lirë e demokratik, të cilin sot e gëzojmë. Por ajo që u dhemb mërgimtarëve dhe popullit tonë në përgjithësi është humbja e ngadalshme dhe e heshtme e gjuhës amtare në diasporë, që për vetë këta do të thotë vdekje e heshtur, gjersa për mbarë kombin tonë- tragjedi.
Kjo dukuri është e njohur për popullin tonë. Ne jemi popull që shumë shpejt dijmë të integrohemi në shoqëri të ndryshme, por vetintegrimi nuk do të thotë se nëse harrojmë traditat, kulturën, gjuhën tone, jemi të integruar mirë në shoqëritë tjera . Është e kundërta, pra vërtet mund të integrohesh, mirë e në përpikëri të mësosh gjuhën e dikujt tjetër vetëm nëse e di mirë gjuhën amtare, vetëm nëse di të ruash vlerat e popullit, të cilit i takon, di dhe kupton edhe kulturat dhe të arriturat e të tjerëve.
Çdo shoqëri të do,të respekton dhe admiron të tillë çfarë je, të pranon me atë që ke dhe prezentohesh me vlera të mirëfillta e ne si popull i lashtë kemi shumë të mira, kemi me çka të krenohemi, kemi me çka të paraqitemi para shoqërive të ndryshme. Nëse gjuha shqipe me shekuj kaloi nëpër katrahurat e llojllojshme, nëpër rreziqet e asimilimit me forcë, atëherë si të lejomë që në shekujt e kohës moderne ta zhdukim vetë ne duke mos i dhënë rëndësi të veçant kësaj pasurie, këtij visari të çmueshëm?… Njeriu identifikohet me gjuhë, gjuha e bënë njeriun njeri dhe qenie të arsyeshme, pra tregon shpirtin e tij dhe bashkësisë-popullit që i takon.
Rreziku nga asimili i gjuhës sonë në mërgatën tonë në diasporë si në shtetet perëndimore Zvicër /ku ndoshta kemi bashkësinë më të madhe shqiptare/, Gjermani, Itali, Austri e bile edhe në kontinente tjera si në Amerikë etj,, është shumë i madh. Një për faktin se gjërat në hapësirën tonë shqiptare ndodhën shumë shpejt dhe në mënyrë tragjike, nga që shumë bashkatdhetarë lirisht mund të themi se të papërgatitur, u larguan, shkaku i trazirave në ish-Jugosllavi, më pas edhe i luftërave të gjata, dhe u vendosën nëpër këto shtete, ku gjetën strehim dhe për ta zhdukur kompleksin e të qenurit dikush tjetër në këto shtete, pranuan të mos jenë a ta që janë. Sot shumë fëmijë të mërgatës sonë,  të cilët kanë lindur në këto shtete , nuk e flasin gjuhën e të parëve të vet. Në familje, mes fëmijve, flitet në gjuhën e shtetit, në të cilën gjinden. Mjerisht ka edhe shumë prindër të lindur dhe të edukuar në trojet shqiptare e me fëmijtë e tyre komunikojnë në gjuhë të huaj, për t’u treguar sa më tepër zvicëranë, gjermanë apo italianë etj… Është ky një kompleks që bartët nga disa. Ne nderojmë një popull tjetër kur pikërisht atij i ofrojmë kulturën tonë, traditat dhe të mirat tona, që me këtë e pasurojmë atë kulturë e jo duke u fshehur e jetuar „tinzisht“.  Do të thotë se në rend të parë faji është tek ne, pastaj një përgjithësi të madhe në mosruajtjen dhe kultivimin e kulturës, gjuhës sonë kanë edhe institucionet tjera tona shtetërore kosovare, të cilat „nuk kanë kohë“ për mërgimtarët e vet në diasporë e që fatkeqësisht është e madhe. E deshtën mërgimtarin kur ai dijti të flijohet, t’i ndihmojë shtetit kur pati më së shumti nevojë, kur ishte në rrezik të asimilimit. Tash çka ofron shteti ynë, qeveria e ministria e arsimit dhe kulturës për gjithë mërgimtarët?! E deshën mërgimtarin kur ai me lotë, me ndjersë e gjak ndërtoi këtë shoqëri, ndërtoi shtetin që kemi dëshiruar me shekuj dhe kemi tashmë, Kosovën. Të parët ishin mërgimtarët cilët kërkuan që vendi i tyre të jetë i lirë e që sot e gëzojmë të gjithë këtë liri edhe pse jo të plotë.
Pikërisht për ketë kemi obligim moral dhe kombëtar, kemi përgjegjësi para gjeneratave të ardhshme, kemi detyrë të përkujdesemi për ardhmërinë tonë që të mos asimilohet e të mos përsëritet fati i mërgimtarve tanë, të cilët humbën më të çmueshmen e tyre, kulturën, traditat, gjuhën, të qenurit vetvetja, pra shqiptar, sepse ‘’përvoja jetësore ka dëshmuar se identitetik kombëtar, në rrethanat e mërgatës, gradualisht kërcënohet të zbehet dhe madje të zhduket.’’ (Hasan Mujaj, Favorizimi i antivlerave, Prishtinë, 2005, f.133).
Mos të lejojmë të mbretërojë mentaliteti në familjet tona në megrim ku shpesh thuhet e mendohet se fëmija i tij e ka ngarkesë gjuhën e ëmbël shqipe e që kjo mos të jetë ngarkesë duhet të punohet dhe në familje, duhet të stimulojë e të gjendet pranë familjeve shteti amë me gjithë mekanizmat e tij, gjersa filozofia dhe psikologjia e popullit na thotë qartë se gjuha është një pasuri dhe nëse nuk e njeh gjuhën e shpirtit, atëherë kurrë nuk do e njohësh vetveten.
Është realitet i hidhur moskultivimi dhe mosmësimi i gjuhës amtare, diku më shumë e diku më pak, mirëpo si duket gjendja më alarmuese është pikërisht aty ku edhe janë më të koncentruar shqiptarët, pra në Gjermani dhe Zvicër, ku fëmijët e mërgimtarëve tanë kanë filluar ta harrojnë gjuhën shqipe. Shkollat shqipe dhe orët plotësuese në këto shtete kanë filluar gjithë e më shumë të varfërohen nga pakujdesia e jonë ku mungon ai trekëndëshi prindër -shteti amë -fëmijë! Për këtë duhet me doemos të gjendet një alternativë e mundshme me bashkatdhetarët tanë në mërgim dhe institucionet tona përkatëse të shtetit amë, që fëmijët tanë, brezat e rinj të vijojnë sa më shumë mësimin plotësues të gjuhës shqipe nga mund ta shohin të arsyeshme dhe qartë se mësimi plotësues është në dobi të fëmijve, të ardhmes sonë.
Me këtë ata do të dijnë nga vijnë, si duhet jetuar dhe kah duan të shkojnë. Me një fjalë nga mësimi i gjuhës do të jenë të vetdijshëm se kemi një gjuhë të lashtë, një kulturë dhe traditë të mirë të një historie me vlera të çmuara e të ruajtura brez pas brezi nëpër shekuj, më në fund ta kuptojnë e mësojnë prejardhjen e tyre të lashtë se janë shqiptarë dhe rrjedhin nga vetë Ilirët, të parët e Gadishullit Ballkanik.
Do të ishte mirë që ministria e arsimit e shtetit tonë të hartojë një planprogram të mësimit të gjuhës shqipe në diasporë kështu që të funksionojë në program i vetëm për gjithë fëmijtë tanë. Pra është momenti i fundit që të veprohet, dhe nëse nuk veprojmë si duhet ndaj kësaj dukurie shqetësuese atëherë gjuha shqipe do të përballet me injorim dhe harresë e me këtë do të përfundojnë që të dyjat, pra kriteri i lartë dhe mundi shumëvjeçar i mërgimtarit, në fakt do të vihet në pyetje vetdija kombëtare.
E nëse ne nuk e njohim veten tonë, atëherë as të tjerët nuk do t’na njohin dhe pranojnë kurr!
Me këtë fenomen në përballje me harresën, injorimin, në rend të parë do të pësojë vetë mërgimtari madje edhe vetë kombi shqiptar, sepse edhe historikisht mjaft kemi humbur, mjaft jemi tretur, tepër jemi asimiluar, jemi tkurrur, jemi ndrydhur, jemi gjakosur dhe përdhosur. Mendoj se është momenti i fundit, është koha të bëjmë diçk a, ta shpëtojmë atë që mundemi, të paktën nëse nuk mundim t’i riatdhesojmë, atëherë bile t’ua falim e dhurojmë dritën -gjuhën e ëmbël shqipe, gjuhën mëmë. Mos të harrojmë këtë: Integrim po, por asimilim jo.

 

[the_ad id=”6025″]

 

[the_ad id=”4118″]

Orë e mirë, me fat organizimi i mërgatës tonë të rrespektuar!

Orë e mirë, me fat organizimi i mërgatës tonë të rrespektuar!

organizimi i mërgatës

Po trokasin orët e fatit e një fillimi të shënjëtë, me vlera univerzale, për cështjë madhorë.

U lumtë juve që me një përkushtim të denjëtëtshem u angazhuat për bashkimin e mërgatës tonë. Pa dyshim së ky akt fisnik do të jetë shumë madhor duke hapur një kapitull të ri në historinë tonë moderne. Sepsë neve na duhet të jemi gjithmon në bashkepunim me Europen, nga fakti së ne si komb jemi vetë Europa, vetë Prendimi, dhe kjo duhet të jetë kultura jonë kombtare e fetare!

Organizimin gjithëpërfshires, po na e kërkon koha, po na kërkon situata si kërkesë e një EVOLIMI mbar kombtar për një epokë të RE, që të pastrohemi njëhëre e përgjithmonë nga mbetjet e thundrakve nepërshekujt që I lam pas, e që na kushtoi shumë deri në tjetërsim e vetëmohim! Ku ka ma zi që sot miljona shqiptar thirren turq, grek, serb, maqedon, malazez, boshnjak, musliman e cka dreqin tjetër!!! Ne duhet ti qendrojmë besnik natyrshmerisë tonë, dhurates më të shënjët të quajtur Atdhe e Komb – Ketë e kemi dhuratë nga vetë Zoti! Prandej obligimi I jonë, është ti përmbahemi keti Kodi hap-mbas-hapi!

Prandej, 20 shkurti 2016, qoftë i bekuar për kombin tonë! -Eshtë ditë feste, dhe si e tillë duhet të shpaloset! –E bekuar qoftë kjo ditë që po organizohen shqipetaret mërgimtar nga gjitha trojet Etnike! – Lobi do të jetë një gjenerator shumë I fuqishëm.

Nga ky gjenerator do të përhapen rrezet gjithandej duke bashkuar potencialin e vlerave më të mira intelektuale, në shërbim të kërkesavë kohore. Po ashtu do të na afron shumë afër me institucionet e shtetëvë përkatse. Ku do të kenë shansa më shumë kanditimi nëpër parlamentët në shtetët përkatsë, pikrisht përmes mbeshtëtjes së Lobit. –Mandej do të rritët vetëdija dhe morali kombtar. –Do të kemi më shumë shansë ti prezantojmë vlerat tona, kulturen dhe aftesitë tona. Së mjaft na kanë prezantuar të tjeret simbas intëresavë të veta! -Duke llogaritur që kemi një gjeneratë të re, që kanë pasur fatin të shkollohën nëpër univërsitëtët prendimore, në profesione të ndryshmë, në nivel standartevë të larta europiane. Kjo si vlerë brilantë, është pasuri kombtare që premton një të ardhme të mirë në politikat zhvillimorë! Lobi do të bashkon ketë potencial të fuqishem për cështjë madhore. –Mandej, ky gjenerator do të rrezatoi edhe të miliona shqipetarë në Turqi, gjithashtu në Greqi të Arvanitët, të Arbrëshët në Itali, Zarë-Kroaci etj.

Natyrisht së do të jetë edhe një forcë shumë e fuqishme në të gjitha trojet tona, edhe si opozitë në vendimarrje për mes ndonjë subjekti të Ri politik, por vetëm në trojet tona ku përmes degve të veta ka edhe atë të drejtë!

Me rrespekt nga Skender Shala

 

[the_ad id=”4118″]