Get a site

A MUND TA GJËJMË THELBIN E JETËS

A MUND TA GJËJMË THELBIN E JETËS

Shkruan: Brahim AVDYLI:

A MUND TA GJËJMË THELBIN E JETËS

THIKAT E MLLEFIT

1.

Përherë godasin pas kurrizit…

Dhembjet e mia

e përkushtimin e dashurinë

prore i keqtrajtojnë,

i shpifin gjatë mendimet që nuk thuhen

skutave të errëta të prapësirës…

2.

Djalëzia është e panjohur

nëpër të gjitha hapësirat e këngës,

ku e di unë i mjeri ç`faj kam bërë

e etja e madhe e dashurisë

plagosur rrjedhë…

3.

Laj gjak pabesie kurdoherë

rrugëve të botës

askujt nuk i kam borgj

ndër frymimet e mia për të nesërmen

për ta ruajtur

pastërtinë boreane

të maleve!…

4.

Thikat e mllefit nuk i shoh

derisa vrapoj me laps e me letër

dhimbshëm më rredhjë

gjaku nëpër fjalë,

e sa e gjatë paska qenë

jeta e përkohshme,

bota e gjallë

me Zemër le të matë

pikllimet prej kënge!…

VARGU I PAKËPUTUR

1.

Nuk e di kush më la

në këtë gjendje-

shpresë a ka vetmia,

shpirtin ma bllokuan

në këtë trup të shkallmuar

t`a dërmoj jetën e vrarë

deri në fund

kjo nuk bënë,

e dënimit tërësisht i ngjaj…

2

As grua as vajzë

nuk gjenden pranë meje

gjysmën e dëshprimit

të ma vjedhin

e të mund të m`a ndezë

një qiri

në këtë gjamë të shpirtit…

3.

Papritur erdhi

komisionari i vdekjes

të shqyrtojë

se a mund të dal

edhe përtej kësaj tragjedie

apo të shoh pak dritë

në fund të jetës,

por, kështu më la

në vrushkullin e lotëve

pa frymë

gërmuq

e në traumë të përplasjes!…

4.

Nuk e di sa e kisha

gjasën e shpëtimit

erdhi mbi mua

mjeku i shpirtit,

më tha

brenda të mundshmes

t`a bëj jetën

vargje me lotë…

5.

Kështu,

kënga do të jehojë

edhe jashtë meje-

dita do të kthehet

në filimin e vargut.

6.

Tani, kush do t`a gjëjë

frymimin e ndaluar,

komisionari i vdekjes

iku ndër fjalë

e më la

në shoqërimin e vetmisë,

kur lotët pikojnë

vargë e varg

si të pakëputur…

FRYMËMARRJET E NDALUARA

1.

Jetoj kot

jashtë të gjitha gjërave të nevojshme-

fëmijët paskan dalur prej dorës së babait

jetojnë e përplasen të shkëputur,

me lot nëpër faqe i mati lëvizjet e tyre

me të hollat që nuk janë më shumë se fymëmarrja ime

një veturë të dhënë si dënim nga të njohurit

mezi ecën nëpër rrugë

sikur të sillet rreth botës, e mjera!…

Nëpër Itali zvarriten

e në Venedik ndalem për pak

në karrikën që para dy vjetësh e kisha shkruar poezinë

e dikush ma theu pa e ditur çelësin e veturës

i merr edhe të hollat e mbyllura në sirtar

megjithëse i kishte kontrolluar të gjitha çantat e ngarkuara,

dhe mi prishi dy minuta kohë të mendimeve të rastësishme

për të ikur përtej dhembjes së pafjalë…

2.

A e dini,

Italia është e ngarkuar përtej vjedhjes legale

derisa Gadishullit Apenin i bie i vetmuar-

jam i varfër në të holla e në ndijime shumë i pasur,

duhet të ruhesh

nga djalli me ngjyrë të pështjelluar

se pështjellohet jashtë dritës,

as kokën nuk e ke në vend gjatë tërë kohës

serpentet apo jevgjitët nuk kanë emër që të kuptohet

a janë gjarpër të ftohtë apo hijena të liga të gjakut

mbeten vjedhësa të pamëshirshëm,

Zoti i Madh paçtë mëshirë për nevojtarët

për ata që nisen në Besë të tij

dhe i ruajtë nga koha e vjedhur!

MILIONA STËRKALA TË PIKËLLIMIT1

-Me rastin e mbytjes së dhembshme

të Almir Aliut, nga dora kriminelle serbe…

Rrathët e vdekjes kanë plasur papritmas

është ngrirë nën dhé buzëqeshja trëndafillore,

nga fundi i nëntokave shpirtërore klith prore Almiri

dhembja e flaktë për Ardheun e kallë galaktikën

e na i shpërdanë në miliona stërkala të pikëllimit,

vdekja papriturazi e rrëmbeu në kulmin e gazit fëmijëror

në piramidën e kufomave shekullore të gjenocideve…

Edhe po ta mbulonte deti i shqetësuar tokën anë e përtej

nuk do të na shuante kurrë nga zemra mllefin e sertë,

janë të mbuluar armiqtë tanë me një plaf të shkyer

e krijesën tonë e lanë t`a hanë gjallesa të tmerrshme të dheut

atje ku i hodhën mija të mbytur ndër urrejtje

madje edhe foshnjat që sapo kanë ardhur në këtë botë,

sikur duan me çdo kusht të pamundësojnë rriten tonë…

MERYAMUN i themi Aleksadrit të Madh e nuk është sllav

shqip ka folur e shqip qanë e qesh me rritjen ILIRE

Almir Alia mezi pret të trondisë dheun e etërve të parë

deri te Kokina nëpër bjeshkët e larta të Kumanovës

ku Dielli, Qielli, Retë, lëvizja e Yjeve mateshin ilirisht…

Athua paska tretur o Zot i Madh buzëqeshja jetësore

a mos ka ikur shpirti i tij midis bjeshkëve të dhembjes

nuk e kam tepruar aspak të mbërrij bojliat e viteve

me fuqinë e vogël e kam ruajtur paqen e shenjtë amshore!…

Vonë kanë ardhur këtu sllavët me djallëzinë e Iblisit

serbët, serpentët, sorbët, shkja, e së bashku me ta bullgarët

le ta dinë se edhe gurët do t`u përgjigjen ilirisht e shqip

mos të vazhdojnë të gërmojnë jetën nën këmbët tona

Almirat këlthisin tmerrshëm në kokat e mbushura

mjaft më na i keni krasitur krahët e njomë të viteve,

buzëqeshja trëndafillore e Almirit është ngrirë në pezm

derisa të zhduket Iblisi2 me hijen e tij të zezë!…

Iliri-Zvicër

03.07.2016

DHEMBJA E PA FUND

Si është e mundur

të kemi pak kohë

të fërkojmë dhembjet tona

e të përplasemi në fillim

me atë gur të tradhëtisë

që na pret

dy fjalë shqipe t`ia themi

njëri-tjetrit,

të ngritemi sërish

nga ajo peshë e madhe

e kohës sonë-gur

e ngadalë t`a rrotullojmë

me rëndësinë e mileniumeve.

Duhet të mos jepemi

jo kurrë

derisa te dalim mbi kodër!…

Sizif, i ziu Sizif,

sa do të vuajmë

me këtë gur?!…

Dhembja, a ka fund?!

PËRPLASJET NGA ARESI3

Në këtë kohë i kemi

tri përplasje me Aresin,

njëzetë e nënta është e fundit me të keqen

nëpër hajdutlëqet e pisave të Iblisit

edhe gjatë natës përpiqen të ma vjedhin qetësinë !…

Tani i bie prapa Zarës

ku shkolla e parë shqipe i vazhdon rrjedhat e fjalës,

e në anën tjetër është Putini

me kundërshtitë e prapta.

Duhet t`a lë prapa fatin e të jem në Kosovë

krahas kërcënimeve të vdekjes,

derisa e shkuaj poezinë

futen për derë të qenies plotë fëmijë

e i ndërrojmë disa fjalë të shqiponjës…

Kisha frigë

se ata i ruhen ariut të bardhë të Rusisë,

e pashë se dinin si fluturonin shqipet

deri te Krijuesi i Botës,

Dielli e kishte marrë tërë ditën

në krahët e tij jetëdhënëse,

prandaj, sa të duan le të pëlcasin vetëtimat

nëpër malet dinarike,

Putini le të përpiqet të mi vjedhë popujt për luftë

ai shpirtin e gjenisë nuk mund të ma vjedhë-

poezitë i kam të gatuara në qenien time,

jam ai që përplaset me Aresin

mbi ne ndodhet mileniumi i paqes me Diell

lum ai që ecë nëpër shkëlqimin e viteve!…

Autobahn, mbi Zadar të Kroacisë,

29.07.2016

OSHËTIMA E KËNGËS

Është zë i trishtueshëm

mjaft melankolik-

me vetminë e erërave

e stuhitë e dhembjes

në atë degë të pritjes…

Sa e gjërë hapësira

anë e përtej këngës

me atë tel të këputur

derisa nuk i shoh

me bebëzat e fjalëve

përtej mjegullave…

Kënga është bërë

zgjua bletësh

në të cilën

oshëtinë dhembja

nëpër tingujt e përhershëm…

MOTIVET QË NUK KAPEN

A janë mjegulla nëpër sy

a janë frymëmarrja e kohës sonë

a janë zonjat e blerta që dalldisen

apo hiçgjë që vetvritet…

A janë hije të befta këto motive

që të ndjekin pa i ndjerë pas kurrizit,

mendjen e ke të ikur në lartësi

derisa befas të prekin mbi supe…

Po të kthehesh realisht

si të ktheheshe t`a përqafosh

të Bukurën e cila moti të ka munguar

zhduken për një çast e aty nuk janë,

në stepje të mbetet kënga apo vaj!…

Çudi, si janë këto motive,

shkrihen e tretin në lumin e rritur të viteve

nëpër furtunat e jetës,

ndoshta të vjen keq e të dhimbsen

motivet e përmbytura

të duket se i ngrisin kokat e qajnë

derisa i përfshijnë valët!…

SHKATËRRIMI I QENIES

1.

A është mëkat të luhet

me ndjenjat e virgjëra

të qenies foshnjarake

nga uni të qenmes-

sigurisht se nuk e dini

prejardhjen e interesimeve tuaja,

as dhembja e paduruar

nëpër kthetrat e elektonikave

deri në vjedhjen e tmershme

të ëndërrave…

2.

Çdo gjë duket

se ka rrjedhur praptazi nëpër kohë

se nuk është diçka në rregull,

aspak nuk e mendojmë

prej cilës ndjenjë të thekshme

është prekur zemra,

Çuditërisht

sikur qenka kthyer jeta

në fabrikate,

e njerëzit e botës

janë të zbrazur nga mendimet

derisa e blejnë

edhe vdekjen më të holla…

3.

Duket se është çnjerëzuar

bota

deri në fund të fjalës

e askush nuk e merr vesh

të vërtetën e vigjër

derisa flasin

me normën e ditëve të bjerruna,

njeriun na duket se është bërë

anmiku i vetvetes

derisa errësira e mileniumeve

gadualisht e mbulon

hapësirën tonë…

4.

Tani, sikur asgjë

nuk mund të mësohet nga historia,

e largët dhe e pakuptimtë është edhe ajo

e marrtë djalli,

kush dëshiron t`a mësoj dje e pardje

sepse kështu na e përkthejnë

përkthyesit e vrasjeve elektonike

më mirë është të mos quhemi

me atë emër të vonë

derisa djalli është bërë pjesë e atomit

e kaluara po shkatërrohet,

prandaj le të eksplodojmë

në miliona thërmija të imta të qenies

të japim shpirt pas secilit mendim

se jemi me kohën…

5.

Rekapitullimi i vdekjes

apo lojët e papritura me kohën

të bëjnë të harrosh

fillimin,

paskam rrjedhur në vite

jashtë vetëdijes

nëpër shkatërrimin e qenies!…

1 Kjo elegji u lexua në Konkursin e Takimeve Tradicionale „Nëntori poetik 2016“, të LKSHM-së, me 12 nëntor 2016 në Kulturzentrum, Mynih dhe fitoi Shprëblimin e Jurisë.

2 Për ata që nuk i dinë, po ua shpjegoj se emri fëmijëror i Aleksandrit të Madh ilir ka qenë MERYAMUN, që do të thotë: MIRË JAM UNË. Ndërsa obervatori i pestë (5) ilir i astrologisë ka qenë në bjeshkët e Kumanovës, maja KOKINA. Sa i përket emrit IBLIS, e them se emri i vërtetë i Kryedjallit/Kryedemonit, që është kundërshtar i Zotit të Madh, është IBLIS. Ai është dënuar nga Zoti i Madh përjetësisht në thellësinë e ferrit, pra në Luciferr. Prej andej, bënë prova të dalë si hije mbi tokë nëpër veprimet e liga të popujve të ndryshëm…

3 Kjo poezi është lexuar e ndëgjuar me respekt në Konkursin e hapur të LKSHM-së, me 11 mars 2017, ku dy anëtar të Jurisë e hoqën „Shpërblimin e Jurisë“ dhe nuk ia ndanë asnjë shpërblimi kësaj poezie, për shkakun se „e atakonte Putinin“, gjë që nuk është e vërtetë, sepse poezia dhe letërsia është shprehje unit të shkrimtarit; e luftës së ftoftë të superfuqive apo përpjekjeve të ish superfuqisë dhe i mbijetesës apo lirisë së njeriut. A kanë patur „të drejtë“ 2 anëtar të Jurisë, madje njëri të deklaronte gjoja në konfidencë, se „e kishte rënduar poezinë, pasi e atakonte Putinin“, le të gjykojë opinioni i gjërë lexues. Ne, po i japin edhe këtë shënim…

[the_ad id=”4118″]

NËNË TEREZËS

NËNË TEREZËS

Nene-Tereza

NËNË TEREZËS

Poezi: Zymer Mehani
NËNË
TEREZËS
(Me rastin e shenjtërimit)
Nënë Terezë,
O e Madhja Nënë!
Ti ngre zërin
Ngrihesh n’ këmbë:

-Fëmijët bukë duan,
Duan dashuri.
-Ata kanë nevojë
Për mua, për ty.

Ata duan paqen
Jo dhunën, as tmerrin
Ata duan dritën
Jo skamjen, as terrin

Nënë Terezë, moj rreze
Shpëtimi dhe shprese
Me trup t’vogël fare
Por me zemër t’madhe

Bamirësia, Nënë
Nga zemra t’buron
Dashuri për njerëzit
Botës i dhuron

Kjo botë e pabesë
Herë prishet,
Herë digjet
Ndokund luftime,
Ndokund diskutime.

-Fëmijët duan bukë,
Duan dashuri!-
Ngre zërin e thua:
-Ndihmo, o njeri!

Prizrenin e lashtë
Shkupin ilirik
Prishtinë e Tiranë
I bekove , NËNË

Shenjtërimi Yt
Shqiptar’t po i nderon
Zgjohu Kastriot
Kombi po festoon

Buzuku e Budi
Bogdani dhe Bardhi
Po thonë-Nënë Terza
Fytyrën na zbardhi

Je e madhe, Nënë,
Bijë e Kombit tim,
Bota shumë të do,
Jetë e mot nderim!

 

[the_ad id=”6025″]

 

[the_ad id=”4118″]

LULËKUQET E KOSOVËS…

LULËKUQET E KOSOVËS…

lulkuqet-e-Kosoves

LULËKUQET E KOSOVËS…

Në fushat e paanë të Kosovës Kreshnike
Çelin dhe harlisen Lulëkuqet e Shqipes
Si të mbijnë nga shpirti, si të mbijnë nga zemra
Lulëkuqet ilirike me ngjyrat kuq e zi
Në trollin tënd rrisin shtatin, e lashta Dardani
Lulëkuqe si gjaku dhembje e krenarie
Që veç Tokës Sate, Kosovë i kanë hije
Lulëkuqe qëndrese, Lulëkuqe LIRIE….
Dada Shotë me plis mbi vetull
E Ganimeti me të bukurin gërshet
Xhevë Ladrovci e Ylfete Humolli
Antigonë Fazliu me zemrën si det
U nisën në luftëra nën Flamurin Kuqezi
E në zemër plot guxim për lirinë e ATDHEUT
Lavdi Ju qoftë motra t’ ADEMIT e t’ ZAHIRIT
Lavdi jetë dhe mot, mbesa t’SKËNDERBEUT!
Lulëkuqe u lindët dhe e rritët shtatin
Kosovës nënë ia shtuat hijeshinë
Lumë si ne që ju kemi, o bija të ARBËRIT
Me shkronja të arta na shkruat historinë!

 

[the_ad id=”6025″]

 

[the_ad id=”4118″]

KUR THËRRAS, ADEM!

KUR THËRRAS, ADEM!

adem-jashariKUR THËRRAS, ADEM!

Në çdo gur e shkrep
Shkruaj emrin Tënd
Kur thërras ADEM
Dridhet bjeshkë e shkëmb

Mendja Jote e prehtë
Më e prehtë se syri
“S’e lidh kurrë tim popull
Litari, zinxhiri”!

Pate të artë Besën
Të fortë si graniti
Pavdekësia Jote
Botën e habiti

Zëri Yt kushtrues
Më i shpejtë se jehona
Si kumbim epokash
Jeton n’zemrat tona

Fjala Jote shqipe
Fuqi e bashkimit
E Jotja qëndresë
Rreze e Çlirimit

Më trimi ndër trimat
Me grushta titani
Na e solle lirinë
Me gjoks prej vigani

T’kujton shqiptaria
S’të harron VATANI

 

[the_ad id=”6025″]

 

[the_ad id=”4118″]

MARK KRASNIQI – ATDHETAR

MARK KRASNIQI – ATDHETAR

MARK-KRASNIQI
MARK KRASNIQI – ATDHETAR
Poezi: Zymer Mehani
Ti-Vigan Dhe i vogël
Sa Alpet Shqiptare

Ti-I lehtë Dhe i rëndë
Sa k’to bjeshë e male
Ti- Bardhësi e Plisit
Krenari e Fisit
Ti-Kurrë urë për t’ligun
Dhe as për t’keqin
Ti-Ortek Rugove
Për satanain, dreqin
Ti-N’Kohë të Stuhisë
Iu ktheve lashtësisë
Gjurmëve ilire
E të Dardanisë
Ti-Me krahë të mjellmës
Përshkove rrebeshet
Ti-O Bir Shqiptari
Na fole për BESËN
Na fole për doket
Virtytet e Burrit
Lugun e Baranit
Për Kullat e gurit
Dinakërinë e Dhelprës
Zakonin e Ujkut
Ti-Zgjua Bletësh-zemrën
Kopsht Lulëkuqesh-Shpirtin
Me këshillat Tua
Vogëlushët po i rritim
“O Vëllezër Shqiptarë
Me zemrat si ar
Kurrë mos hiqni dorë-
BASHIMIT KOMBËTAR”!
Ti-Me shpirt madhështor
Ndrite Dheun Arbnor
Si një METEOR

 

[the_ad id=”6025″]

 

[the_ad id=”4118″]

ATA (politikanë)

ATA (politikanë)

politikanëATA (politikanë)

11401059_1664116463823696_1541532858591459152_nSi peshqit janë
S’i pjek n’tigan
Dot s’mund t’i kapim
Sepse rrëshqasin

E kalojnë detin
Edhe me dallgë
Hyjnë edhe dalin
N’ të pa u lagë

Porsi gjarpërinj
I fshehin këmbët
E sikur ujqër
I prehin dhëmbët

Bash si urithët
E shpojnë dhe tokën
Dhe kurrë s’e dimë
Ku e qesin kokën

Me ca hajdutër
Ata shëmbëllejnë
Gjithçka na marrin
E na rrëmbejnë

Ditë edhe natë
Duke gënjyer
Ç’na kanë mashtruar
Ç’na kanë zhgënjyer

S’u skuqet f’tyra
Se fytyrë s’kanë
Sa qielli e toka
Larg t’vërtet’s janë

 

[the_ad id=”6025″]

 

[the_ad id=”4118″]

BOTËN DREJTUAN SHQIPTARËT !

BOTËN DREJTUAN SHQIPTARËT !

Belisarius

BOTËN DREJTUAN SHQIPTARËT !

Poezi: Zymer Mehani

Është çudi me disa koka,
Ku është rrafsh e bëjnë me gropa!
Keni parë a s’keni parë,
Diktator’t i bëjnë shqiptarë?!

Thonë, shqiptar është dhe Hitleri,
Djalli, i biri dhe beteri!
Shqiptar, thonë është Erdogani
Dhe fisteku e filani!

Çudi është me të vërtetë,
Si po munden për t’i gjetë?!
Shumë mbretër që i ka kjo botë,
Janë shqiptarë, po thonë, për kokë!

Atëherë  është për t’u tmerruar,
Botën  qenkan duke drejtuar,
Krejt shqiptarë sa një mal,
Atdheu ynë në të ziun në hall!

K’tu drejton i ligu e i keqi,
Derr beteri, i biri e dreqi,
Botën drejtuakan shqiptarët,
S’e besojnë dot as gomarët!

 

[the_ad id=”6025″]

 

[the_ad id=”4118″]

TI, ATDHE !

TI, ATDHE !

harta-shqiperi-etnike

TI, ATDHE!

Poezi: Zymer Mehani

Për Ty, Atdhe
Vargje do të ndërtojmë
Melodi do të kompozojmë
Këngët do t’i këndojmë

Ti, Atdhe
Diellon ngrohtë  vërtet
Lulëkuqe me  fletë
Jetës i jep jetë

Ti, Atdhe
Valë madhështore
Në lumë dhe në det
Që ngjitet përpjetë
Nga bregu në breg

Ti, Atdhe
Shekujt i shndërrove
Në unaza t’arta
N’tufane e shtrëngata
I ktheve në shpata

Ti, Atdhe
Hapërove gjatë
U ngrite më lart
Me djersë dhe me gjak
T’u rrit Yti shtat

Ty, Atdhe
T’i dogjën vatrat
Dot s’t’i k’putën flatrat
As kullat s’t’u shembën
Armiqtë kurrë s’të trembën
Prej kusar’sh e cubash
T’mbrojtën zemra burrash

Ti, Atdhe
Fushë lulegjaku
Kreshta me dëborë
Dhe valë në trazim
E kthjelltë, plot shkëlqim

Ti, Atdhe
Je gurrë përherë
Që s’shterrë asnjëherë
Ti je lisi degashumë
N’stuhi dhe furtunë

Ti, Atdhe
Je rrezear
Lulëkuqe kokëlartë
Prore i paepur
Plisbardhë nëpër shekuj

Ti, atdhe
Kurrë nuk u kote
Në netët e gjata
T’shekujve t’kësaj bote
N’cegmë e suferinë
Nëpër mote, stinë

Ti, Atdhe
Je fjalë e besë
E pathyeshme n’jetë
I mbushur me shpresë
Që s’tretet n’harresë
Me guxim, qëndresë
U bëre fortesë

Ti, atdhe
Ke zemër t’hekurt
N’ errësirë je pishtar
Shpesh me shpirt t’trazuar
Si vullkan me llavë

Ti, atdhe
O truall amtar
Flori për shqiptarët
Brez pas brezi me gjak tonë
T’i ushyem damarët

Ti, Atdhe
Askurrë i lodhur
Kurrë s’t’u k’putën këmbët
Nga i gjati rrugëtim
Prore plot guxim

Ti, Atdhe
E ke ditë shumë mirë
Se është rrugë e ‘shtirë
Deri te liria
T’solli besnikëria
Në netët skëterrë
Troku kurrë s’t’u ndal
Shekuj dhe epoka
Kalove pa ndalë

 

[the_ad id=”6025″]

 

[the_ad id=”4118″]

SHQIPTARI I VËRTETË

SHQIPTARI I VËRTETË

SHQIPTARI-VËRTETË

Poezi: Zymer Mehani

SHQIPTARI I VËRTETË

Atij-
Dhe Shqipet majë shkrepash
Ia njohin qëndresën
Atij-
Dhe miq e armiq
Ia respektojnë besën
Ai-
Me forcë graniti
E grushtin
Të çelikut
Fuqinë
Prej Titanikut
Ai-
Përherë luftëtar
Gjatë shekujsh të gjatë
Ushtar i atdheut
Me hushtë e me shpatë
Zemra e tij e artë
Dashuri e zjarrtë
Ai-
I fortë-
Shkëmb mali
Për liri-
Xixë stralli
Për Shqipen në Flamur-
Kala gur mbi gur
Ai-
Plisbardhë nëpër breza
Rrufe në beteja
Flakadan lirie
Shpresë për ditë të reja
Ai-
Më miku ndër miq
I urtë për urti
Prore luftëtar
Për t’atdheut liri
Ai-
Përherë krenar
I vërtetë shqiptar

[the_ad id=”6025″]

 

[the_ad id=”4118″]

KËNDO SHQIPTAR

KËNDO SHQIPTAR

ZYMER-MEHANIKËNDO SHQIPTAR

Këndo, shqiptar, çfarëdo që të ndodh
Edhe nëse kënga të djeg flakë
Edhe nëse melodia t’ këputet në mes
Edhe nëse engjulli t’ bëhet dreq
Këndo e mos u step

Sido që të bëhet, shqiptar, këndo
Edhe nëse miku t’shkakton plagë
Edhe nëse zemra t’digjet flakë
Edhe nëse koha të lë vrragë
Këndo e mos u mpak

Këndo, shqiptar, në çdo çast
Edhe nëse je i mbushur me gëzime
Edhe nëse ke vetëm dëshpërime
Edhe nëse përjeton ndonjë zhgënjim
Këndo, o vëllai im

Në çdo situatë, shqiptar, këndo
Edhe nëse ikin shpendët shtegtarë
Edhe nëse s’t’ mbin fara në arë
Edhe nëse s’ke drithë në hambar
Këndo, o vëlla shqiptar

S’e ndale këngën për pesëqind vjet
Kur osmanliu, sulltan e mbret
Të shkeli malet, tokë edhe det
Me zjarr e flakë, me dhunë e tmerr
E kënga jote kurrë nuk u shterr

Këndo shqiptar, s’te ka hije loti
Përkrah këngës, të shkrep baroti
Se kështu lindëm dhe kështu do vdesim
Atdheun tonë kur nuk e shesim

Këndo shqiptar, n’mërgim n’qofsh nisur
Dhe nëse malli për vend t’ ka molisur
Këndoje këngën,me dhimbje, mallë
Edhe nëse jeta, mërzi të ngallë

Këndo,se këngët e tua përtej oqeanit
Mbi krahët e pulëbardhave do të flturojnë
Askurrë mos t’u ndaltë kënga, shqiptar
Krenar për tradita e flamur me Shqiponjë

Këndo, shqiptar, kurrë mos u ndal
T’jehojnë kudo jonet e saj
Të ushtojë fushë, mal edhe det
Këndo se këngën e pate jetë
Këndo, shqiptar, o trim me fletë!

[the_ad id=”6025″]

 

[the_ad id=”4118″]

UNË U THEM….

UNË U THEM….

ZYMER-MEHANI

UNË U THEM…

Sa e dhimbshme,
Aq e pështirë,
Mik e vëlla,
Më dëgjo mirë!

Dëshmitarë
Jeni dhe vetë,
Një bela
Që na ka gjetë.

N’mesin tonë
Zëra dëgjohen
Se janë tjetër
Deklarohen

Muslimanë
A katolikë,
Ortodoksë
A ku me ditë!

E shqiptarë,
Thonë
Jem’
N’rend t’dytë!

Ja çka thuhet
Këtu ndër ne,
Po e përzijnë
Fenë me atdhe.

Gjithçka duan
T’jenë k’ta trutharë
E n’rend t’ dytë
Thonë “Jem’ shqiptarë”!

Madje turq
Ca po i thonë vetit,
Edhe grekër
A italianë,
Por dhe serbë
E çka jo tjetër,
Veç shqiptarë
S’po thonë që janë!

Gjithçka tjetër
T’jenë po duan,
Shqiptarinë
Kështu  e mohuan!

Atdhe, thonë
E kemë Afrikën
Dhe Azinë
A Amerikën,
Vatikan
A  Dubaj
K’shtu po thonë
K’ta  tru-kuaj !

Skënderbeun
E quajnë tradhtar,
Kurrë s’pushojnë
Duke e sharë.
Po ashtu
Dhe Nënë Terezën,
Që për t’varfërit
Ngjalli shpresën.

Ëndrra zgjuar
Këta po shohin,
Për shqiptar
Veten s’po e njohin!
Me trup
Po jetojnë
N’Arbëri
A me mendje
Ku, s’po e di!

Po e mohojnë
Tokën që i lindi,
Po e mohojnë
Emrin shqiptar,
Kush “Jam turk”
E kush “latin”
Në mes veti
Janë në garë!

Unë u them:
“Jeni shqiptarë
Bini mendjes,
O tru-shpëlarë!”

 

[the_ad id=”6025″]

 

[the_ad id=”4118″]

PRUSHI I NDJENJAVE TË MIA

PRUSHI I NDJENJAVE TË MIA

PRUSHI-NDJENJAVE-TË-MIA

Shkruan: Brahim Ibish AVDYLI;

 

GADISHULLI ILIRIK

Ylliria, Illyria, Iliria

cila është e vërtetë,

Ballkan të thonë ata

që kanë harruar prejardhjen,

njëmijë gjuhë artificiale i flasin

të përdhunojnë më tutje

si me gjuhën barbare.

Ti, heshturazi pret

të përfundojnë lojën e frikshme

e t`a gjëjnë rastësisht

se prej cilit yll kanë zbritur,

çfarë gjuhe ka qenë

gjuha e parë

apo nuk kanë ditur të flasin.

Vështirë mund të jeshë

pasqyrë magjike

për ata që prore

e pështyjnë vetveten

me emra të marrur zgripc

nga lindja e largët,

le të të quajnë

dreç me bishta

të mundohen t`a fshehin

origjinën e vet,

ty, bijtë e Yllit

kështu të patën quajtur

e prap atdhé i të parëve ke mbetur!…

13726601_626708910829044_5833012230881164377_n

DIELL E HËNË

I MBAJ NËN SJETULL1

Kur mendojnë

se tashmë u kërrusa

e të zvarritem,

pa zë të thekshëm

nga zemra e tokës

çastet i munëroj.

Drejtohem dikur

si plep i gjatë i fjalëve

në një varg të gjelbërt

e i lëshoj të fluturojnë

zogjtë e pakrahasur të këngëve.

Djalë malsori jam

pak kryelartë,

shtegëtoj nëpër të gjitha plagët

e ua marr

të idhtit nëpër vargje,

ndërroj pak ngjyrë

e thinjem me përplasjet,

sepse, në jetë kur erdha

babai i shenjtë i kohërave

më këshilloi

prandaj, kurdoherë

Diell e Hënë i mbaj mbi vetull

Diell e Hënë

i ruaj nën sjetull!…

13709930_626708740829061_979751861882874070_n

UJDINA

Vi te shkëmbi kryesor

nga thellësa e viteve

me fuqinë e Mujit

i shoh fushat e gjëra

të mbetura me gurë e bar

deri te gurapeshku

nuk e lëvizin vitet

me dëshminë e Mujit…

Tani, shekujt po maten

kush e gjuan gurin më largë

deri në kohën tonë!…

Nga të dy anët e shoh

kodrën e lartë në maje të ultësirës,

e nga largë i ngjanë elefantit,

kur afrohem i vërej

tre burra të kohërave

me shpirt që përleshen-

i pari e ka zënë për kokë

i treti ia futë nga pas

ndërskëmbcën

në një përleshje të përjetshme…

Ndaluni o burra,

sikur u them

keni hypur mbi maje të kodrës

qe miliona vite

e prore përlesheni,

vendin tuaj e latë thatë

në atë fushë të gjërë

tej Tërstenës,

nëpër gjenerata e rrëfen

ujdinë2 e lashtë ujdina-

ngrituni

e jepjani dorën njëri-tjetrit

se më plasi syri i shekujve

ndër lotë!

KASHTELLA

13692731_626708880829047_8727451976366230307_n

Kashtella

edhe sot të themi kështu,

kështjellë e paepur

e burrave në luftë.

Groponi në rrethinën e saj

se aty rri e heshtur

një kështjelllë ilire

me pak gjurmë të viteve

për t`ua shpërndarë

të gjithë shekujve

të vërtetën e bujshme

të qenies së vet

nga historia…

Nuk është Kashtella

kur janë ndërrar kohërat-

është fjalë e paepur

e yllirishtes së vjetër!

KËNGË E PREKSHME

13769466_626708827495719_5781998019202126329_n

Thepi i gurit

në maje të maleve dinarike

i bjen lahutës së shekujve

pa pushim

e kënga e tij e pandalur

shtegton

nëpër mileniume

i ka vardisur të ulur

shëmbinjtë e tjerë

varg e vi

deri në ultësirën e fjalëve.

E dëgjojnë pa zë

e pa vesh të gurëve

prej themelimit

të koncertit të maleve…

Nëpër këtë udhë bie

sa herë, trup e tërthor

i dëgjoj vargjet e pathëna

të një këngë të prekshme

me lahutë…

Kush e di

sa dhembje më zgjohen

fund e krye

e më zhdaraviten

me tonin melankolik

vargjet e kësaj kënge

që s`mund të thuhet

as në koncertin e sotëm!…

Autobahn Rijekë-Dubrovnik

03.05.2015

DORA ILIRE

13715968_626708770829058_2856511282824386886_n

Si të shpjegoj

emrin tënd,

nga shekujt zâ dhe arë

kanë qenë të parat

e që atëherë

të thërrisnin Zarë,

fushat të shtrihen

të mbetura shkretë,

ndonjë gjeth

me gjysëm shpirti

veten e mbanë gjallë,

e në fund të arave

merr frymë e ringjallet

yllirikja

me një vreshtë

që në ty kohërat i skuqë,

sepse arbërit

të japin jetë

kurdoherë

që të mos vdesësh-

kështu ke mbetur

të dëftosh

nga zemra e gurëve

dëshminë

për Zotin

e arat e shumta

që atëherë

presin me dhembje

dorën ilire!

Zadar, 03.05.2015

JASHTË KOHËS

Largë ndjenjave tuaja

largë të gjitha përpëlitjeve

largë shpurdhjes së pafund

largë mendimeve të veçanta

largë edhe prej të gjitha veprimeve

largë madje prej zgjedhjeve tuaja

largë çdo kohe vendimtare

largë edhe prej atdheut tim

largë ditëve të bardha pa mua

largë çdo gjëje që përsëritet

largë tërësisht prej çdo dite…

E pra, paskam lindur gabimisht

e ndodhem jashtë kohës!

EKZISTENCA E PAQENË

1.

Mëngjeseve

e mbrëmjeve

u kaloj pranë

nëpër shëtitoret e këtushme

me mendime të gjymta

të së kaluarës

e të ardhmes së grisur

nëpër duar,

pak lotë më rrjedhin

nëpër fjalët që ikin

parpritmas nga e tashmja

nëpër betejat e jetës

edhe të së kaluarës

me fytyrë të deformuar të qenies.

2.

A është e mundur

t`u kaloj pranë

nëpër ditë

pikëtakohemi në çdo çast

e nuk më shihni,

sikur nuk e mendoni

se po i ndal gabimet tuaja

për të mos u rrëshqitur

në humnera

të viteve,

e as nuk më faleminderoheni!

3.

E pra

nuk e di a ekzistoj

në këtë kohë

kur gjurmët me shlyen

e fjalët e mia

i ndjej

të përsëriten

nëpër gojët e tua

pa esencën e vet,

e kuptoj

se nuk kam qenë

as në ekzistencë

me portretin e shkalmuar!…

FLAKA E NDJENJAVE

Edhe njëherë

iu ktheve

Diellit të ëndërrave tona

kur i rash

pash më pash

lumit të thellë të ndarjes.

E kuptove

se i pate trembur zogjtë

me një curil të ftohtë

nga degët

kur pritnin ngohtësi

e u larguan

me përpëlitje

përtej qiellit të kaltër

të dëshirave…

Ja pse të thashë

me gojën e pafajsisë

në atë ëndërr

në atë zgjëndërr

ndonëse largë

qe hapisëra-

shkumb i bëri

flaka e ndjenjave!

Rapperswil,

26.02.2016.

TË FSHEHTAT E JETËS

Sa bëhësha gati

t`i merrja lehtas fluturat

befas më iknin

të fshehtat e jetës,

zigzakeve ecja këmbë

përpjetësave të mendimit

deri te kulmi i teposhtëzave

rrebtimës së dhembjeve

e nuk kisha kohë

të qetësoja zemrën

nëpër përplasjet e fjalëve

rrugëve të së drejtës…

Këmbët e ariut

të maleve tona

i sulja nëpër kryqendrat e botës

ndonëse freskia e lisave

më mungonte,

e nuk e di

si më erdhi kjo jetë

me fshehtësinë që nuk shihet,

mund të them

se kënga lindi me mua

e vaji nuk ndahet prej meje

derisa të vdes,

nuk dëgjohet

as kur shpirti vajton,

e kush e ndien ultrazërin

dhembjes së pafund,

e kotë është

kënga e vaji nuk dallohen!

NË BULËZIMIN E KËNGËVE

-Mbesës sime, Leonitës.

1.

Më duket

se më shikon

me pikëllim

përtej rrugëve të largëta

apo në luhajen tënde

vetëm

dikund

në parkun simbolik.

Ku e di çka kërkon

përtej bjeshkëve

në qiellin e fëmijërisë,

ndoshta po kërkon

gazin e tretur,

nuk mund t`a di

sa mbërrin mendimi yt,

dridhem

e plasi

në dhembjen

e mungesës sate!…

2.

Sa fotografitë tuaja

janë shtuar në vitirinë

sikur duan

të mi ndalin lotët

me buzëqeshjen e shtirë,

unë i shoh

sytë e etur të fëmijërisë

për të gjithë ate

që të mungon,

i shoh

të gjitha ato

që bulëzojnë

në driten e syve!…

3.

Atëherë

vetëm më ipet

përsëri të qaj

e pres

deri sa të rritesh

për gjërat

që nuk thuhen,

me bulëzimin

e këngës

së pakënduar

edhe nëse jam

përtej

jetës së përjetshme,

dije se gjyshi

të ka dashur

shumë

Leonita

e nuk ka pasur gjasa

të të mbërrij

me të mundshmen!…

DRAMË E PAPRITUR

1.

Ecë përtej

nëpër dhembjet

e humbjes sate,

e askund

assesi

të qetësoj vargun e lotëve.

Vazhdon

me lot gjaku

edhe pse

do t`a kisha fshehur

dhembjen e pamatur,

fëshfërinë

nëpër fushën e përlotur

frymë e fortë

derisa larg meje

shëndritë

pranvera

e nuk ndalet

breshërima e tij

as në muajin e gjatë

të humbjeve…

2.

Nuk e di

si dole aq partitur

duke përplasur fort

derën

e zemrës sime,

më fshive nga faqja

deri në Block,

trëndafilat e zemrës

rriteshin në shpirt

vetëm për ty,

e ku të gjëj

në këtë xhungël

të shpërfillur,

athua të vrau

vërtetë

sinqeriteti im?!…

3.

Bëhem përditë

fëmijë i ngashërimeve

e njerëzit

vetëm buzëqeshin

kur u kaloj përballë

me vrazhgat

nëpër faqe

që s`më ndalen nga vlimet.

Prita gjatë

të hapej dera

për rrezet e ngrohta,

nuk e di

a je dhembja

apo vdekja ime

brenda dhomës!…

4.

Tani

e nêmi veten

e vraftë Zoti i Madh

zemrën

që nuk më pëlcet,

desha të të shoh

vetëm edhe njëherë

me pamjen tënde,

po të thërras

me ëndërrat e rinisë

edhe pse

nuk më lajmëroshesh-

je bërë

gur Sizifi mbi mua!…

5.

E gjithë koha

me shkoi vetëm-

ku je moj lule

e sertë

e vetmisë,

a është vërtetë

idili i dashurisë

apo tragjedia e dhembjes,

më mirë

të kisha vdekur

e të mos i dëgjoja

akuzat e paqena

pranë varrit!…

Raperswil,

28.03.2016

KONTRAVERZA E DASHURISË

1.

Nuk e kuptoj

përse vinte ky mllef

papritmas

mbi dhembjen tonë,

vetëm pse e bëra

një paraqitje njerëzore

pranë thënies së njeriut

të personazhit që digjej

me dashurinë e paqenë

për një serbe?!…

Atëherë

vjelle vrerë,

papritmas vlove

uraganin e mllefit!

2.

Nuk e logaritja

se do të më marrësh

e do të më lësh

përtej dashurisë

me urrejtje pa shkak,

nuk lidheshin në një hu

atkojtë bardh e të zi-

i sjellte i yti

të zezat e fatkeqësisë

mbi atin e bardhë të dhembjes

e ai digjej i tëri

kundër armikut!…

3.

A është kjo

zonjë e bekuar

kontraverza e dashurisë,

e mirja dhe e keqja

nuk lidhen në një vend,

ku futet

dreçi i verdhë

nuk pushon engjulli

as uj nuk pi…

e dashuria

nuk ka vend për të dytë!

GABIMET FATALE

1.

Në vend se të prisja

përmirësimin e gabimeve tuaja

të kërkova falje

në emrin e Zotit

për dashurinë e ndezur

parpritmas

drejt qenies suaj!

Tri gabimet fatale

njëren pas tjetrës i bëre,

të katërtën e të pestën

nuk i numërova,

të tjerat zhdukeshin

nën orbitën e ndjenjave…

2.

Tani

nuk e di në cilin vend

mund të gjëj dashurinë

nuk e di në ç`masë

vlojnë ndjenjat

në moshë të pjekur-

e di se jam

zemër fëmije

lotin e dhembjen

i kam

nëpër ëndërrat e tretura!…

3.

Ti

e kthen të drejtën

nga të duash

e zbrazë mllefin

deri në çthuarje,

dashuria zverdhet

para fjalëve tua,

dhembja ime loton

gojën e mbylli

para Zotit!…

4.

I lutem Atij

të paguaj

ndjenjat e vërteta

edhe në qoftë se kam bërë

ndonjë gabim

nuk i shpëtoj

dënimit të tij,

ti, kënaqu

në botën e vizioneve,

nuk mund ta ndalësh

Diellin që na sheh

e nuk flet!…

SIKUR JETË

Sikur dritë,

dritë nuk është

shkëlqen

në shkëlqimin e zi

e të vjedh keqas

sytë

terr e dritë

dritë e terr

errësirë,

nuk duket asgjë

mjegull

xixëllimë

në mes të errësirës…

Koha e jonë qenka

e pakohë

të mashtron,

asgjë

nuk mund të shtoj

e as të mungoj

jetë i thënçin-

dimër në verë

e verë në dimër!…

Tiranë,

25.04.2016

FATZEZA TI

-H.M.

Dashuria e zezë

fat-skurrë,

fatzezë për mua

ishe ti,

fletënatën e shpërdaje

kudo

hapësirave të errta

edukatë nuk të kishte dhënë

as familja

ndonëse të thërrisnin

zonjë e madhe”,

e dashuriçkat e shkurtëra

i ktheje për monedha

që të vërtiteshin

nëpër duar…

Ajme për lotët e derdhur

në javët e çuditshme,

nuk përballen me ty

çastet e mia

të bjerruna,

a mendon se do të kalojmë

nëpër gjyqin e Zotit

në jetën e gjatë,

atje

nuk bëjnë punë

gënjeshtrat e tua

fatzeza ti!

1 Me datën 01 maj 2015, kjo poezi e ka marrë çmimin e parë, në Festivalin e VIII traditional poetik, si disa poezi të tjera më parë, nga Lidhja e Krijuesve Shqiptarë në Mërgatë, në Bad Neuenahr, afër Bonn-it të Gjemanisë, i së cilës është poeti anëtar i Kryesisë.

2 Në të folmen e hershme arbëreshe dhe gegërishte, fjala „ujdinë“ do të thotë d`akordim, ranë në ujdi, e bënë ujdinë, p.sh. kush po del i pari, kryesori, cili ka të drejtë… Burrat e ndajnë këtë pleqëri, prej paternitetit…

[the_ad id=”4118″]

Eshtë çështje kohe..Poezi-Gentjan Hasanas

Eshtë çështje kohe..Poezi-Gentjan Hasanas

poezi-Gentjan Hasanas

Poezi nga: Gentjan Hasanas

Eshtë çështje kohe fundi i betejës; shpata të lashta ilire, akrepat e ores… O mall! akrepin e sekondave do të ngulesh në zemrën tënde të zhuritur; si një samurai i mundur, do të vdesësh! Se unë do të pres… në mos ardhtë deri sa gjallë të jem, burimet e nëndheshme të gjakut do të bashkohen në rrënjët e një bime… …(volos..2..7..16.)

 


Pashaporta ime, katandisi një ditar i vogël, ku vulosen shtegtimet.

Datohen kujtimet me rregulla ndërkombëtare; ora e Grinuiçit bën punën e vet.

Ndodh ndonjëherë… këmba bëhet kaq e madhe kur shkel mbi vijën e verdhë, sa këpuca ime, të ndodhet njëherësh në dy shtete.

Kam një hyjre në 14 shkurt, Dogana(gënjeshter e ligjëruar), shkelje në shtetin e dashurive, (Atëherë isha i vogël). nuk isha emigrant ekonomik),

Doja thjesht të gjeja “atë”… ”greken e vogël të shthurur në qejfe”. Xhindin-femër, që iu zinte rrugën meshkujve shqiptarë, por me sa duket, ajo banonte vetëm në kitarat korçare.

Kam një vulë në datën 22 gusht… Doganady-dysha si mjelma, bëmë dashuri në Pogradec, të kujtohet… të kujtohet liqeni… E çmendura ime!

Mbrëmjeve pinim birra ne ”Panda”, dëgjonim Ermira Babaliun ”Ah kjo varfëria ime!”

Kam një vulë… është fshirë nga lotët, data nuk dallohet mire, ngjan si njollë gjaku. Dogana(Nuk është më këtu miku im i fëmijërisë).

Turbullohem… vulat, datat, orët po ngjallen në pasaportën time. Personazhet e kujtimeve u ngritën nga arkivolet katrore.

O Zot..! Jam prapë në doganë. Dikush më kërkon pasaportën, por mua s’më pëlqejnë vulat katrore.

DoganaAto mund të ishin si pelikanë fletet blu si të qiellit, kapakët jeshilë si toka, sepse toka është e Zotit … aspak e qeverive.

Vafshi ne djall! Lexoni ligjin z. polic: kush ka mbi 10 vjet shtegtar, ai s’është i asnjë shteti, pajiset me pasaportë qiellore. Kështu është poeti!…

Gentjan Hasanas …(volos..20..6..16.(

 

[the_ad id=”4118″]

DHEMBJA E PAFUND (Cikël poezishë)

DHEMBJA E PAFUND (Cikël poezishë)

Brahim Ibish AVDYLI

RRËFIMI I PARË

Mos u merzitë,

mos u merzitë-

askush nuk dëshiron

t`i kuptojë të dhënat!

Ti, i thua

e ata, të tjerat i gjëjnë

për të mbluar faktet…

E të them edhe njëherë

që të mos merzitesh

me çfaqjen e fatkeqësisë

rreth teje-

qindra forma i gjejnë

për të mbuluar

të vërtetën!…

Paçin faqen e zezë,

do të përplasen

me të drejtën-

drejtësia,

e vërteta dhe faktet

janë dëshmi

për gjurmët e tua!

NJË RRËFIM TJETËR

12795281_981719301908372_4162454521928409593_n

Mos u mërzitë,

mos u mërzitë

se merzia

të dërgon në monotoni

e monotonia

është bjerrja e kohës

deri në infinitin

e fjalëve!…

Ato,

dalin dikund

pas kodrës së ditëve

kur ndoshta

ke kaluar

edhe përtej jetës,

e nuk ndjehet

askund gjallë

Ora e jote!…

PËRPLASJA E DHEMBJES

-H.M.

Shpirti i ri në trupin e vjetër

më qanë, rënkon e gjëmon

deri në fund të qenies sime.

Zogjëve të malit nuk mund t`u ngjaj

pamundësinë e kam të ngjashëm

të bëhesha dallgë me erën

e përtej bjeshkëve të dhembjes

të derdhja vrushkuj lotët e mallit

mbi trupin tënd!…

A është kjo zemra që lëgon

midis dy maleve të mëdha të kohës

andej vjen kjo furtunë

e hidhet nëpër rrugët e mundimit,

qyteti i shfrimit po i përjeton

suferinat e dhembjes

vetëm unë i sillem rrotull

nëpër dëborën e fluskat e ndjenjave!…

Athua, tensioni yt i lartë

të shkaktoi tragji-dramën nëpër rrugë

apo veturat që të pëplasën…

Çudi, nuk kam fjalë

as për fundin e dramës

derisa liqeni im përplaset brigjeve!…

Rapperswil,

10.02.2016.

ÇFARË VARGJESH DO TË SHKRUANTE

SHPËTIMTARI I YNË, PO TË ISHTE POET

1.

Çfarë vargjesh do të shkruaja

sikur të kisha qenë poet-

vargjet e mia janë tretur zhgënjimesh

për kozmetikë fjalësh

nuk patën kohë,

ju mund ti quani lirisht antipoezi

apo blasfermi, heretizëm dhe antikrisht…

2.

Ato janë vargje të dhembjes së madhe

krihët e hapësirës

hapen e mbyllen me to,

të vërtetën e kam thënë troç

zbukurimet janë të huaja për vargjet

shkrihen në vetvete

plot pikëllim!…

3.

Ndoshta

i mblidhni buzët dhe nuk u pëlqejnë

të ndrydhur ndjeheni

me vargjet e mia,

nëpër errësirë

e hanë vetveten dhe rrëfyesin

mulli që sillet në të thatë pa blojë!…

4.

Mos e ktheni kokën anash

të pëshpërisni-

sytë i mbyllni para të vërtetës

athua, si është i gatuar njeriu

anët i ka pështjelluar për së mbrapshti

nuk e di çka shkruhet në librat e shenjtë

prej fillimit të Biblës

Kaini e vranë vëllanë, Habilin

shkakun e paskan futur të ligat e bukura

të krijuara nga dhimbja

duke shkulur brinjtë-

për shembull, thonë,

Eva është krijuar nga Adami

dhe mendjen e ka briskë të hollë

mund ta bindë njeriun ta hajë

mollen e sherrit

në pemën e jetës

e jeta ti ngjajë jetës sonë!…

5.

Zemra më pëlcet

kur u shoh të shtrirë,

kur u shoh të varfër, të mjerë e të përqarë

të futur mes dhembjesh

e të lidhur

në agoni,

a e dini se prore na shtërngon kjo përplasje

i riu të vjetrin; i varfëri të pasurin

nga e qenia ta shporë,

jeta përsëritet

prej gjenezës së njeriut

e pikës zero të krijimit!…

6.

Çudi,

i shoh genet tuaja

kudo e kanë paudhësinë,

vëllau vëllanë nuk e do

motra motrën nuk e sheh me sy

njeriu i fsheh ndjenjat përtej hijes

dhe fjala e tij shtron djallëzinë

në vend të së drejtës jetike,

e liria është fjalë e palirisë

pavarësia është vetë robëria

me petka të rrejshme të lirisë,

në vend të dritës është verbëria

në vend të natës është djalli vetë

që sakaton çdo gjë që mundet

në poret më të imta…

e qetësi, nuk ka!

7.

Këto duar të padukshme

të djajve të fshehur

na ndrydhin keqas përtej Akerontit,

e globi t`kurret e ngrehet në pafundësi

orën në zemër për ta ndalur

sikur vdes për asgjë

kur nuk e pret,

nuk e di nëse është jetë apo vdekje!…

8.

E shoh popullin tim

në pasqyren e viteve

që e shkelin pa mëshirë,

ata që e kanë pamjen e njeriut

mendjen e përdalë

e shpirtin sterrë…

nën vargonjtë e dhunës

e lidhin pa mëshirë…

djemtë ua vrasin,

vajzat ua dhunojnë

kur mendojnë se vdesin për lirinë

për dashuri

dhe ndërgjegjen ua vënë të fle

sa herë përpiqen

të trembur të hapin sytë!…

9.

Habitem

se si vdekja paqësore

na vret me shtat thika,

na quan barbarë,

njerëz të egër

njerëz të dalur nga konturat e botës

edhe pse të parët e rruzullit

pararendësit tanë kanë qenë,

për hirë të krijuesit

e mbajmë

plisin e bardhë,

yjet i duajmë me ëndërrat

e nuk mund t`i mbërrijmë…

atëherë

ngatërrohen dimensionet

nuk e dimë

ku është Siriusi…

10.

Kur flisnim për Zotin

nuk do të kishim

gënjeshtra fjalësh-

e vërteta rrjedhë nëpër teh gjuhe

djallëzia na ka përpirë

e shpërlarë

në tym të hollë shpërndarjesh,

pa dije jemi të futur nëpër kthesa

pa dije e çmontojnë veten

gjithçka që e bëjmë

është kundër vetvetes

historinë e mbajmë

ashtu si duan kundërshtarët

dhe veten e qujmë

lugat me bishta

por arban nuk jeni!…

11.

Nuk jemi të parët e botës

i shpikim

mendimet e qenies

për shembull

nuk nuk keni qenë ilir e pellazgë

grekët e afrikës

sikur janë para nesh,

jemi të krijuar vonë

dje ose pardje

e gjenezën tuaj ua lëmë armiqëve,

më afër Krijuesit është secili

të gjitha të vërtetat ma i grabisin nga duart

ne me vetëdëshirë

ua japim atyre…

prandaj,

nuk mund ta pranoj shkatërrimin tonë

mushkëritë e mia i gris

në klithje, pa pushim!

12.

Tradhëtinë nuk e kishim në gjak

as pabesinë-besën e kishim besë

para mikut e dhamë gjithmonë,

Zoti i shtëpisë ishte Zoti Besa

e tashmë është shpërfillur koha

kundër natyrës çdo gjë rrjedhë

sepse natyra nuk është praktikë e lulëzimit

artificialisht na krijohet

çdo gjë me epruveta

piktura e ardhmërisë

pasqyron me ngjyra të pakuptueshme

art quhet poteza e pakujdesisë

ditët na dhjedhin nëpër mote të liga

derisa ta kuptojmë

cili luan midis nesh

me dhembje po ua them

kurr nuk e keni kuptuar Atdheun

sikur vdisni përherë për lirinë!

13.

Edhe sikur t`ua zbrisja

Diellin në shuplakë

nuk do ta besonit se ju flas me të drejtë,

nëse duani të më quani të lajthitur

apo shumëçka tjetër

e nxirrni nga gjuha

magjistar, avanturier, shkatërrues…

asgjë më shumë nuk do të kishte peshë

se fjala ime e sinqertë,

bashkimi i jonë është për mirëqenjen,

lirinë e mirëfilltë

zërin e parë të së vërtetës,

a e kuptoni fjalën e parë paçe

të bisedojmë thjeshtë

si vëllezër

e të duhemi, të duhemi!”…

SINQERITETI TRËNDAFILOR

Tri herë të kërkova falje

me fajin tënd

Dielli u ndal e buzëqeshi

ironinë për të ndalur.

Njeri thjeshtëzimi

dukesha i ultë

më shumë ultësohesha-

Shkelzeni i lartë e uli kokën

bardhësinë e borës të mos e prishte,

e ti nuk e kuptoje

se thjeshtësia më ulte hijen

e heshtur prisja mbi male

të zbadhëte dashuria

në mëngjesin tjetër,

ftohtësia e natës i kishte strukur

ndjenjat fisnike të dashurisë

moti, nëpër sgafellat e maleve…

Të katërtën herë e zgjove mllefin

të më akuzoj

pa faj në ndjenja

derisa unë

trëndafillat e bukur të fushave

t`i dërgoja me mall…

Tani e ke rastin të ulësh sytë

e të shikosh rrjeshtat e përlotura

të shiut të shpërthyer të befasisë

anë e mbanë

qytetit të dhembjes,

lulet janë shembur për dhé

nuk mjafton të kërkosh falje

pak presin

të dridhura

me petalet përmbys

t`i prekë dora e jote

dhe kurr në jetë

të mos dyshosh

në sinqeritetin e tyre

trëndafillor!…

NESËR APO PASNESËR

Më pret kot

gjithnjë kot

së prapthi kot

me nesër apo pasnesër

me ditë apo me muaj

me të padukshmen rri e pret

me ënërrimet e netëve pa gjumë…

Kur dua të fle ti më zgjon

e më le me sytë kokërr

me sharje, nêmë, truarje

e goditje të pandalura mbi vetveten

e di se je dikund në mua

padëshirën time ke mbetur,

virgjëreshë s`ke qenë ti as tjetra

dy pika të armiqve kombëtar

të dyat i shërbeni shejtanit të verdhë…

Asnjëherë s`të kam dashur

më ke marrë me magji të zezë

e bën çka të duash me veten-

je shifër apo emër i fshehur në terr

ku në dreç të mallkuar më del

ndoshta afër meje apo kilometra largë

mua më udhëheqë nga mbrenda

kudo që të sillem nëpër botë

me vetminë përskaj meje

dukem i lirë të vërtitem

të kërkoj të dashurën përtej jetës

pa asnjë shpresë,

i vjershë nëpër shpirtin tënd

vuajtjet e mia

e u fundofsh në fund të ferrit

me të gjithë ata që të kanë ndihmuar

u djegshi më fort se Iblisi

deri në pafundësi,

më prit sa të duash

se do të vi nesër apo pasnesër

me vdekjen e trupit-

kur të kaloj në anën tjetër

do ta marrësh vesh

deri te i pari

të vërtetën tënde të hidhur!…

TË VRAFTË REJA

PËR SË KTHJELLTI

1.

Të vraftë Reja në grumbull të plehit

tek mendon si mund të ma bësh vorrin

e të më mbulosh për së gjalli

me plehrat e tua të pa fund!…

Të vraftë Reja për së kthjellti

në dërrasën tënde të larë të kresë,

të Lumit Zot, kur t`i plasë durimi

me të palarat tua të përditshme

do të të vrasë, përnjëherë, në breg të oborrit!…

Je sjellur sikur “zot” i vogël

mbi lëvozhgën e globit

gjoja ke urdhër prej Zotit në pikë të natës

kur të tjerët flejnë e ti mendon

nga thellësia e nëntokës

ku jeton Luciferri e Kau i Zi,

Zoti i Madh i Gjithëshirshëm

të shikon me habi jashtë universit tënd

e çuditet me fjalët e tua të përditshme

sikur ke lindur me urdhërin e veçantë

për të rregulluar botën

sipas rregullave tua

je “zot” i së keqes së madhe grumbull

i plehërave të kësaj bote mes për mes rrugës

të hedhura në mesnatë

aty ku s`e mendon njeriu,

sepse mund të dalin prej teje

për të pasur ditën e ardhëshme

me një argument më të madh fjalësh…

2.

Fol, fol, fol sa të duash

sikur kështu paska thënë me pahir “zoti”,

ke harruar se Zoti nuk urdhëron nëpër errësirë

qeni i sheh dhe leh kur të vizitojnë tetekët

leh me të lehurat alarmuese

njerëzit e dinë çka do të thotë ai

por ata e kanë harruar

ndoshta

në pikën e vrapit

nga të rrahurat pa pushim të mendjes së nxehtë,

nuk kanë kohë të shohin ty rrobet e rrejshme

je veshur me urdhërin e djallit të madh

të të sillen rreth teje

të vdekurit e mbetur në jetë

Baba Zot nuk i merr shpirtrat e ligj

me ndihmën e tyre

duket se të bëhet e pamudura!…

O i madhi Djall i lindur sikur njeri

të vraftë i Lumi Zot për së kthjellti

ata që i vretë Reja ditën për diell

e kuptojnë të padijshmit

se është pleh i plehërave të pafund

dhe duhet të dëlirët nga hapësira!…

NË PAKTHIM

1.

Më qanë zemra

me lotë të valë-

shoh vetëm fëmijë

të shtrirë përdhé

me doçka të njoma,

sikur presin lodra

e marrin vdekjen

me plagë e me gjak

për të kënaqur

syrin e qartur

të bishave njeri.

2.

Njeriu i vërtetë

ku është,

le t`ma ndalë zemrën

të mos i shoh

sytë e ngrirë

se plasa për fëmijët

bombë në horizont!

3.

I dua si diellin

pa kahje, pa anë,

pa vend të caktuar

edhe fëmijët e armiqve tanë,

kurrë mos u ngjajshin

baballarëve të ligj

kurrë mos ndjejshin

errën e kobshme të vdekjes

me hundën e harbuar

rritjen e ndalur

nëpër doçkat e pritjeve!

4.

Athua,

fundi i kohërave

është kjo përpëlitje

viteve të dhembjes,

me dogji dashuria

për kohën që rrjedhë

në pakthim!…

Calstorta Sud

Autobahn Venecia-Trieste,

25.07.2014.

VETMIA E DIMRIT

Qielli i vrugët resh mbi qepalla

shtrihem e ngrij me vetminë e bardhë

dëbora me grushta derdhet në hapësirë

astma mbi kraharorin tim e shfryen lodhjen

e zemra papritmas e çrregullon hapin,

janë moti të djeguara kujtimet

e rrugëve të ngarendjes mbeten gjolla terri-

është e vjedhur nëpër errësirën e bardhë të ëndërrave

hapësirave të padukshme rinia.

Qesh i lidhur pas një mendimi skofiar

të bukurën e të pandashmen për të marrë,

e kuptoj se nuk jam ai i dikurshëm

me të drejtën e fjalës

që fluturon nëpër male-

vetmia troket në dritaret e kohës

e dëbora e viteve heshturazi e mbyll çdo gjë,

me kot e shtrëngoj kaharorin të mbajë gjallë dritën

nga xhamat e zbardhura të vetëdijes

bardhësia mbyllet në errësirë…

Athua, a mos është kjo vetmia e dimrit

që uluron largë mundësisë së përceptimit

apo malet ulurojnë kaq tmerrshëm?!…

Në malet e Morinës

28.12.2014

12494817_502033489979026_4089824953797368579_n[the_ad id=”4118″]

POEZI: PORET E SHPIRTIT TIM

POEZI: PORET E SHPIRTIT TIM

PORET E SHPIRTIT TIM

Shkruan: Brahim (Ibish) AVDYLI:

brahim avdyli

(POEZI)

__________________________________________________________

LUMEJT E KOHËRAVE

Në pafundësi

rrjedhin kohërat

njëra pas tjetrës.

I shoh

të ngrisin kokat

e shashtrisura

e të lemerisura

në pakthim,

disa këlthasin

e disa përplasen

nëpër dallgë…

Herë rreth bregut

dëshirojnë të kapen

edhe nëpër rrënjët e shkundura

nga dheu,

e lëkunden

me shpirt në fyt

duke vajtuar tokën

e duke u mbajtur

për rrënjë

që të mos bien

në vllugun e valëve,

herë të tjera rendin

nëpër kulmin e ditëve

të gjeneratave të mbytura

që kacafyten

me vdekjen…

Nuk kanë kohë të sjellin

faktet e tyre

para etapave

që shkojnë e bien

plot dhembje,

disa i ngrisin

sikur duart lart

copat e tyre,

disa shkumbëzohen

disa humbin

në mes të ujit

që rritet në vërshim…

Ne i shikojmë

të gjitha nga bregu

me shpirtin që na lëngon

e nuk dimë

cilat kohëra

janë pak më të mira

e pak më të liga

por renditen vazhdimisht

në lumin e pafat

të kohërave…

DALLËNDYSHE KUJTESE

12654163_553926101440659_5439376856810331745_n

1.Je hije e gjallë kujtese

me dhembje fluturon

nëpër botë

të gjithë i ndjenë nëpër lotë e mi,

askush nuk të kupton

se ke qenë diku

në këtë botë

dallëndyshe-pupël kujtese

apo shibël e papritur

në pluhur ndjenjash…

2.

Gjallë ke mbetur

nëpër kujtimet e mia-

për inat të cicërimeve

nëpër vendet e vjetra

je kthyer,

burimeve të fjalëve pi ujë të ftohtë

e kthehesh dikur

freskut të gjelbërimit

viseve të lëna

pa dëshirë

i përzënë nga urrejta

e atyre që i shqetësove…

3.

Çuditërisht

nëpër duar t`i kanë lënë

copat e grisura

që të trondisin

e askund nuk të pranojnë

nëpër bredhjet e tua

e kthehesh

në një dallëdyshe kujtese

me dridhjet

e këngës së përlotur!…

Dietikon,

07.07.2015

NGJALLJA E LUCIFERRIT

12643019_553926171440652_710813608640637883_n

Si duket, është ngjallur Luciferri

tani kufomat shëtisin në botën e shashtrisur

prej tragjedisë në tragjedi

të përcjellur me nderim nga kuarteri polico-ushtarak,

askush nuk ua hap dosjen të shohë bishat e veshura

që rrëzojnë kudo me raketa gra e fëmijë

që të mos i përtërijnë qindvjeçarët e tjerë,

ariun e bardhë të Rusisë dhe shimpanzën e zezë të Izraelit

e nxisin të shtjerrë njerëzimin në një pikë

thua se Zoti i Madh i ka lënë vetëm ata që të vendosin

kush është i pari e kush është i mbrami mbi dhé,

e njerëzimit i del gjumi vonë e nuk mund t`ia qëllojë

kush flet e kush bërtet, në vijë të parë…

Njerëzimi është njëlloj, ngjyra nuk e sjellë ndonjë rol

i bardhë apo i zi, i verdhë apo me ngjyrë tjetër,

si duket, ngjyra e arit është fshehur prej listës së popujve

fillimi e fundi janë ngatërruar pa shpresë,

çfarëdo ngjyre të ketë jeta i qarkullon nëpër damarë,

kur lind e perëndon lutet me të njëjtën shpresë

për Zotin e Madh, me fjalorin e vet të lutjeve,

sepse qeniet e llahtarshme e kanë shkelur në gjok

papritur e zaptojnë dhe duan ta prejnë në qindra forma,

sikur këlthet vajtueshëm e me tërë mund-

O Zot i Madh, shpëtoje këtë shpirt që ma ke falur,

më dërgove mes bishave, por të mos copëtohem…

si duket, tani, qenka ngjallur Luciferri,

dhembja dhembjen e zgjon e përsëri kthehet në forcë

krimin e patjetërsueshëm

do ta luftojë deri në mbijetesë!

Filluar në Calstorta Sud

Autobahn Venecia-Trieste,

25.07.2014.

PORET E DHEMBJES

1.

Ngjyra e kaltër

në mëngjesin e hershëm të kobit

nëpër errësirë deshi

të më këpuste flatërat

e unë ika

në vaj të fluturimit

pa më zënë

ai gur i hedhur i vdekjes…

2.

I vetmuar mbeta

përherë në fluturime

duke qarë kohën

që rrinte nëpër procka

përtej çasteve të bjerra,

gjithmonë i mendoj

me hidhërimin e përhershëm

ata që thirren

në emrin tim,

vetëm më lanë

me poret e dhembjes!…

DRITARET E DITËVE

Mëngjeseve

zgjohem e dal përsëri

në dhomë të pritjes

e ulem

para tryezës së kohërave…

Për dritaret e hapura të ditëve

futet shëndetshëm Dielli

e buzëqesh

sikur dëshironte të më përgëdhellë.

Mirë o Diell

pak më ngrohë e më jep shpresë

se ditët do të sjellin

gjithë të mirat

me rrezet tua të pashmangshme

e unë, vërtetë,

do të iku përtej të mundshmes

e do të kthehem

me Diellin e ëndërrave të mia.

ZEMRA PLOT DIELL

Në vrugullin e vërshimeve

të një botë të çoroditur

vetmia të mori

nga dhembja e të dashurve të tu

e të hodhi

në zgripcin e ndjenjave.

E prapta i mësoi të praptët

të të luftonin me befasinë e dhelpërave

nëpër llugën e mendimeve të marra

e veprimet e befasishme

të derrave primitivë…

Ishte e zbrazët koka e tyre

s`ua priste mendja aspak për të mirë

por bota do të sillej rreth boshtit kryesor

vetëm për hirë të Zotit.

Rrotull t`u sollën ujqërit

me rreptësinë e ndyrë të derrave,

deshën të hynin mbreda korpës së gjoksit

zemrën tënde të t`a përbaltin…

Nuk i kursyen shpifjet

se qenke çmendur e lajthitur,

se qenke mbyllur prap

në luksin e tepruar të vetmisë,

e nuk e dinin të marrët

se kjo ishte vetë tragjedia

me një unazë të izoluar të ndjenjave-

ty, shpirti i pastërt

të mbajti gjallë

e prisnin kaherë dashurinë

me një buzëqeshje fëmijërore,

të të qelnin

lulet, trëndafillat

në zemrën e mbushur plot Diell!

MOLLË E KUQE GJAKU

Ju luta mija herë

Krijuesit të Madh-Universit

të më falë një mollë të kuqe gjaku

e Ai, me fuqinë fluturuese

i ra botës rreth e për qark

mbas sa vitesh më dëftoi

se do të gjëja një pemë toske

e mollën e kuqe

do ta kafshoja, në rremb…

Hezitoja të ngul dhëmbët

në mishin e ëmbël të asaj peme

që kot priste nën Diell,

e u mora vesh se dhembja

më dërgoi papriturazi

atje, nën Lisin e Jetës-

të gjitha furtunave u bënte ballë

flakëve të befta të kohëve

e shkatërrimit të shoqërisë…

prandaj, të faleminderoj

o Baba Tomorr,

je Fat i mirë

që botës i del ndihmë

me profecitë-

jemi një, jug e veri

Druidë apo Shqipëri!

E PAPRITURA

1.

Papritur më erdhe

mes përmes dhembjeve të vetmisë

i zhytur isha

në pusin e tkurrjes

e pandarë kulluar heshtjen,

ëndërrimet e ndalura

për të dashurën e ëndërrave

që nuk erdhi

asnjëherë…

Qeshë shndërruar në pulëbardhë

kujtesa më tondiste

me përpëlitjen e krahëve

sytë më përvëloheshin

me shikimin e dhimbshëm

e mbeta mija net

përherë duke pikur

lotët e pikëlllimit…

2.

Qeshë pajtuar

me pafatin e fatin tim

nëpër llugën e ndjenjave

askund nuk e shihja

buzëqeshjen e dhembshme-

portreti i saj i takonte ireales,

prore më faniteshe

dikund në pragun e ëndërrave

e ngrohja vetminë

me këtë ndjenjë të kallur…

3.

Zemra më ndrydhej

në boshllëkun e çasteve

të viteve të zbrasta,

më plaste qenia

nëpër tradhëtitë e prishta

të botës së përdalur…

4.

Papritur më erdhe

nga ishulli i ëndërrave,

befas më shtrëngove

me sharmin e dashurisë,

prej ireales zbrite

në qiellin e këngës,

pikëllueshëm buzëqeshje

me dhembjet e padrejtësisë,

nën qepallat e rënduara

i ndrydhje

paturpësitë e kohëve

e njerërizisht i matje

idealet tona!

SIMBOLIKE

Nuk e di

a jam ëndërr

apo zhgjëndërr-

zgjohesh e bie

pafundësisht

nëpër trupin tim

me zjarrin e ngadalshëm

të ndjenjave,

emri i dytë

Changa Idela-

ideali i lartë i reales

simbolikisht më shtrëngon

me duart magjike

të fjalëve

dhe dashurisë…

Nuk e di a jam

ende gjallë

apo notoj

nëpër një det

zemrash!

KOINÇIDENCA

Nga ëndërrat e llahtarshme

heret u zgjova nga dhembjet e padurueshme,

fëmijët mbyteshin nga rrugica e shpërthyer

e disa i gjeja me lot në sy

kanaleve të mshefta thellësive të tokës…

E kuptoja se ka ardhur një kërcënim

se një shpërthimi i pazakonshën do të bëhej

dikund në qendrën e qenies sonë

se ku ndodhemi, nuk kishte peshë…

U gëzova pamasë kur e zuri befasia

pas mesnatës, kur qemë thellësisht të zgjuar

tragjedinë e dhembshme të shpërthimit,

e vetë, u ula dikur i qetë pranë dheut

të vardisja një letër të veçantë Atdheut

edhe një këngë të gëzueshme e krenare!

Gjakovë, 26.12.2014

PËRTEJ KËNGËS

Dhemjet

na patën lodhur

e kurrë

nuk të kanë munguar

Lindjet…

Menduan

se u zhduke,

përherë nxore

Lisat e Jetës

në pipa të ri-

Liria është gjak

e gjaku rrjedhë

me lumejtë e Dritës

anë e përtej Këngës,

andaj

prej Dheut

nëpër luftëra

e nëpër dallgë

gjallë mbete,

i paepur je

ndër shekuj

ATDHE!…

[the_ad id=”4118″]

DASHURIA NJERËZORE NË ELEMENTET E TRI POEZIVE TË VEÇANTA KAHASIMTARE

DASHURIA NJERËZORE NË ELEMENTET E TRI POEZIVE TË VEÇANTA KAHASIMTARE

145342067462063

(Një studim apo një recension, për krahasim)

Nga:Brahim Ibish AVDYLI:

Brahim-AvdyliNë fillim, kur dua të shkruaj një recension apo studim, për krahasim, e përmendi një poezi timen, të botuar edhe në përmbledhjen e parë të poezive. Ajo e pati gëzuar prioritetin të futet në një antologji të poetve të rinj, që ishin të lidhur me “Botën e Re” dhe pak kush ia ka kushtuar ndonjë recension, persiatje, apo kritikë të mirëfilltë, sepse është poezi e veçantë dhe lidhet me një ndjenjë të fortë të zemrës, që del e trishtë, shkruhet fuqishëm dhe e ngritë kështu në nivelin e poezisë mbarëkombëtare me këtë temë, e cila krahasohet me poezinë e poetëve më të mëdhenj të kombit tonë, veçanërisht me Fatos Arapin, Dritëro Agollin, Xhevahir Spahiun, e ndonjë tjetër, por asnjërin nuk e kopjon, e imiton dhe nuk e përsëritë.

Dritëro Agolli dhe përmbledhja e tij

Kjo poezi, jo vetëm se e nxirrte në shesh një ndjenjë të veçantë të shqiptarëve, që kthehet shtigjeve ku do të lindëte poezia, ku, siç them me gjuhën e krijuesit, bjente aq shumë dëborë, sa që ishte mbyllur rruga nëpër të cilën rridhte kjo ndjenjë, më largë se këto shtigje të maleve, ku ulrinin ujqërit (“Shtigjeve ka do të vije ti”). Kjo do thotë se armiqtë e kësaj ndjenje, jugosllavët, e ata që u shërbenin pavetëdije atyre, i kishin mbyllur këto shtigje, për të mbytur këtë ndenjë sublime të njeriut tonë, i cili e priste këtë ndjenjë, e priste dhe e priste me vite e decenie të rritej, ndërsa “lules në dorë aroma m`i zbehet ngadalë”, siç shprehem prapë nëpër vargje.

Pa dashur të them se kjo poezi nuk e kishte për qëllim as të “zbresë” kolosët e poezisë në nivelin e zakonshëm të poetëve dhe as t`i korigjojë apo t`i kopjojë ata, ajo ishte një përceptim i veçantë i këtyre poezive edhe me karakter kombëtar, ndonëse ishte si poezi intime apo si lirikë intime (ose lyrik intime).

Poezia ime i këndon ndjenjës së dashurisë në tri etapa të dashurës enigmatike, ndërsa poezia apo lirika e Dan Kosumit, një lirik i ri, e shpreh në poezinë “Malli i dashurisë” këtë ndenjë të hollë, me të gjitha karakteristikat dhe kontradiktat e saj. Kur e them se është poezi lirike, i kam marrë parasysh dhjetra teoritë e letërsisë që i kam studiuar. Ndërsa kur i them lirikë e dashurisë, e kam parasysh nivelin e saj të përgjithshëm dhe nuk e zbres në rrafshin e poezisë që sot shkruhet e quhet “poezi erotike”, sepse ato nuk janë aspak poezi apo lirikë dhe këtë fjalë të zhargonit e kanë ngritur në “nivel”“poezisë” jo-poetët e sotëm, që duan t`a zhveshin një ndjenjë të madhe shpirtërore të sublime nga rrobat e veçanta të krijimtarisë letrare.

Prof. Dr. Mario Andreotti dhe vepra e tij-1

Dashuria është njerëzore, për këtë ndenjë të lartë lindim në këtë botë dhe bëjmë trashëgimtarë. Dashuria pra është polivalente. Pa jetë, kur na rrah zemra, nuk e ndjejmë dashurinë. Me zëmër, mbrohet jeta dhe ajo ka kuptim përmes ndjenjave, që ndonjëherë ka në vetvete mjegull të dendur. Dashuria transformohet. Ka dashuri të njeriut në jetë; dashuri të njëriut për jetëgjatësi; dashuri për një jetë më të mirë; dashuri të pashterrshme për atdheun, lirinë, pavarësinë; dashuri për miqtë e pazëvendëshueshëm; dashuri për më të vegjlit, se jeta pa ata nuk do gjëjë kuptim; dashuri për më të dashurën tuaj; dashuri ndaj gruas, të bukurës dhe jo dashuri erotike (sepse, gjoja për t`u shitur ata që mendojnë se janë burra, e bëjnë ndonjë “gjë të madhe” e dashurohen “erotikisht”, dhe nuk e dinë se “erotikja” është dashuriçkë e rrugëve, jo-dashuri, pra puf me të holla, e shtirur…); dashuri ndaj më të afërmive, prindërve, baballarëve, nënave, vëllezërve, motrave; etj. Dashuria është pa kufi!…

Kështu vazhdon dashuria. Dashuria është aq e madhe, sa nuk e zë fjala; që vie deri në falje, edhe për ata që nuk kanë bërë ndonjë faj

Më kujtohet me këtë rast specifik fjalimi me shkrim i Prof. Dr. Mario Andreottit, profesor në Universitetin e Sankt Galles, në takimin tonë të I-IV të lirikës, të mbajtur me 27 tetor të vitit 2012, në Neuenmarkt, në Cyrih, në kuadrin e projektit të AdS (“Autoret dhe Autorët e Zvicrës”, që quhet kështu shoqata e shkrimtarëve të Zvicrës) për “Zvicrën poetike”, në temën “Koha më e mirë e poezisë”, i cili thoshte se shkrimi e publikimi i lirikës (lyrikës) ka marrë masa të reja të përmbledhjeve të rregullta; të antologjive, të cilat dalin; gjithmonë nëpër shkolla citohen e mësohen përmendësh prej nxënësve; u jepet nuancë e theksuar prej komponistëve; ndërtohen lirshëm prej botuesve letrarë për dashurinë; nxjerret paraprakisht nëpër fjalime; bartet në festat dhe fjalimet e familjes; e kështu me radhë…

Ai thotë tekstualisht se vjershërimi apo poezia duket sikur një melodi, e cila i ka dy faqe: a) faqen paraprake, faqen e saj të bukur; dhe b) faqen e dytë pas saj, sikur medalja(medalioni), për të cilën njeriu nuk flet me dëshirë. 1)

Ai jo vetëm që është profesori i akorduar në Degën e Gjuhës dhe Letërsisë të UNI të St. Gallës, por edhe autor i njohur në të gjithë letërsinë evropiane dhe botërore dhe autor i veprës standarte moderne të letërsisë dhe e di mirë çka mund të thotë. Të gjithë kritikët e botës dhe veçanërisht shqiptarët nuk i dinë dhjetë tendencat e lirikës (lyrikës) bashkëkohore, e cila e ka edhe tendencën e përhershme të kthimit prapa, në klasikën moderne, që fillon në vitet 1900 dhe zgjatë deri në mesin e viteve 1960, pastaj aty fillon pasmo dernizmi dhe modernizmi i vonë.

Pra, të gjithë kritikët letrarë dhe hartuesit e recensioneve të veprave letrare, por as hartuesit e antologjive moderne, eseistët, autorët modern të letërsisë, posaçërisht shqiptarët, nuk duan të shkruajnë për faqen e dytë të medaljes, jo sepse shpesh nuk e meriton, por është faqja e dytë, faqja që nuk e njohin ata. Ata kapen njëherë “modernisht” pas “të panjohurës moderne” apo e dërgojnë në denigrim moral, siç është rasti për lirikën e dashurisë, të cilën e dërgojnë në mënyrë të padenjë në një “erotizëm modern” të shoqërisë bashkëkohore.

Ata nuk e kuptojnë me këtë rast se “erotizmi” është kalkë e çthurur moderne, me bazë prej të ashtuquajturës “gjuhë greke”, që nuk është “gjuhë greke”, por një gjuhë e shkruar me alfabet fenikas, të Kadmit, e që flitet nga shtresat e larta të shoqërisë, me të gjitha fjalët pellazgo-ilire dhe nuk është gjuhë shtetërore, por artificiale.

Kjo kalkë moderne parashtron shthurjen morale si vijë primare të vetes, e cila i vjedh preokupimet rreth temës serioze të dashurisë njerëzore dhe i bllokon me pufet e çthurrjes morale. Nëpër botën perëndimore, dashuria e vërtetë nuk është ndjenjë e fuqishme me mall, por instikt që ia merr ndjenjat njeriut dhe e lejon të shitet e të blehet, e të merret falë, nëpër kthesat morale të një kafshe me rroba njeriu. Pra, po e themi tekstualisht se ky instikt i mbluluar me ndjenjë është i çthurur skajsmërisht. Ndërsa ndjenja e vërtetë e dashurisë që del në lirikat e mirëfillta intime kamuflohet. Poezitë dhe vjershat e vërteta që e mbrojnë këtë ndjenjë sublime të njeriut, kalojnë nëpër vargje padiktueshëm dhe i marrin sytë e mjegulluar të shoqërisë. Kështu pjesa dërmuese e “poetëve” vrapojnë pas “modernizmit” dhe kalojnë kufirin e “erotizmit”, që e ka në koncept të vetes, pra që në thelb, pornografinë dhe çthurjen totale.

Ne po i kthehemi edhe njëherë Prof. Dr. Mario Andreottit, i cili na e shpjegon çka është letërsia moderne prej pikëpamjes së tij nga kriteret klasike të termit “modern”, e pastaj t`i kthehemi lirikës dhe lirikës së dashurisë, dhe në fund, poezive tona, për krahasim. Kur flet njeriu për letërsinë moderne, mendon për vargëzimet moderne, e cila fillon prej shekullit XX. Mbiemri “modern” vjen prej kohës së vonë latine “modernus” e deri te mbiemri kundërshtues “antiquus”, e cila i merr në këtë plan të lidhura fjalët “të rénë”, të “artit të ri”, “aktuale”, “të tanishme”, “të së sotmes”, dhe e lidhin me fjalën e vjetër latine “modus”, që do të thotë edhe “modo”, d. m.th. “në këtë rast”, “në fillim”, “sapo”, etj. Kjo do të thotë për letërsinë moderne si “e tipit të ri”, “e tanishme”, “aktuale”, “në modë”, “progresive”, etj. Nga termi “letërsi moderne” atëherë e kuptojmë gabimisht letërsinë si “letërsi e kohës së tanishme”, e cila, në ndonjë mënyrë apo në një formë tjetër na lidhë me fjalët si “letërsi të kohës sonë”, “e tipit të ri”, e cila na duket si një letërsi aktuale, pra një çështje aktuale.2

Prof. Dr. Mario Andreotti dhe artikujt e tij

Po të merremi vetëm me figurën e mbrujtur dhe të krijuar në letërsinë tonë, do të bashkangjitemi me shpjegimet e Prof. Mario Andreottit, që e ka bërë me thëniet e tij për “makrostrukturën” e “mikrostrukturën” e figurës artistike (“makro”– e madhe; “mikro” – e vogël), 3 do të kuptojmë automatikisht se këto fjalë e kanë të pandashme “formën e ngjarjeve” në letërsinë moderne dhe rrafshin veprimit të ngjarjeve, pra të vogël apo të madhe. Në lidhje me këte duhet të ndalemi pak në thëniet teorike lidhur me Lyriken dhe klasifikimin teorik të saj. Në Lyrik futen të gjitha ato forma të shkrimit poetik të vargjeve deri te proza poetike, të cilat e kanë këtë motiv. Gjithnjë na lejon të shihet tipari themelor i përbashkët i tyre, të cilën e quajmë absolutizëm i funksionimit të gjuhës poetike. Nga e ashtuquajtura “gjuha greke”- që është në fakt gjuha e shkruar pellazgo-shqipe me alfabet të huaj fenikas të Kadmit, nocioni “lyrik” vjen nga “lyra”, e cila është vërtetë një instrument me 5 ose 7 tela, e cila i përcjellë këngët prej vargjeve e deri te poezia, proza poetike, ose drama, deri në shekullin e XVIII.4 Për këtë instrument janë shkuar lyrikat gjatë viteve, prandaj e shkuajmë me të vërtetë “lyrik” e jo “lirik”, sepse “y”-ja është origjinale e shqipes, dhe “i”-ja ka mbetur prej popujve të tjerë, që nuk e dinë të dallojnë e të shqiptojnë “y”-në.

Poeti i ri Dan KosumiMe lyrikë (që të mos i themi si i thonë kritikët tanë) janë marrur të gjithë poetët, pra edhe Dritëro Agolli deri te Dan Kosumi, me lyrik intime apo të dashurisë.

Po kështu, janë të lidhura edhe me llojin e gjinisë, pra me gjininë letrare, krahas epikës dhe dramatikës,5 që janë lyrika, epika dhe dramatika.

Me këtë instrument vallëzohej e këndohej. Disa elemente të saj përcjellëse, me kohën kanë humbur dhe janë lënë në harresë, por esencën e vet e ka ruajtur ndër mijëvjeçarë. Ajo është një poezi e shkurtër, që i shprehë ndjenjat dhe mendimet tona përmes fjalëve të organizuara me qëllim të krijimit të një imazhi poetik dhe këto i shprehë bukur e në mënyrë muzikore.

Lyrika ta krijon pamjen që nevojitet përmes fjalëve figurative. Ne përdorim këtë lloj figurash që flasin shumë më thellë. Ajo është një klithje e shpirtit të shqetësuar dhe reagon estetikisht përmes fjalëve të organizuara. Për këtë qëllim e krijon një imazh poetik apo të vjershës, sepse i lidhë fjalët e kuptimet në mënyrë të befasishme e të papritur, me ide që nuk janë aq të afërta, por shpesh kundërshtohen e janë të pa-pajtueshme, në botën e poezisë apo të vjershës. 6

Kur poezia ngërthen një ndenjë të thellë, aty është edhe lyrika. Poezitë e tilla na klasifikohen si poezi lyrike. Te të gjitha përmbledhje tona gjenden poezi me motive të tilla. Për shembull, e tillë është edhe poezia ime “Shtigjeve kah do të vije ti”; poezia e Dritëro Agollit, “Mjegulla e dashurisë”, apo poezia e Dan Kosumit, “Malli i dashurisë”, të cilave po ia kushtojmë këtë studim krahasimtar.

Pa dashur të merrem me këto gjëra të veçanta të letërsisë, po e them se ky studim ka hapur me të vërtetë çështjen publike se a ka dhe sa ka kritikë komparativistë në letërsinë shqipe dhe nga ky prizëm del edhe sot se nuk ka aspak kritikë të mirëfiltë krahasimtare, pra po merrem me këtë temë edhe njëherë në lëminë e këtij studimi, edhe pse nuk jam profesional, sado që kemi mjaft të shkolluar në këtë lëmi.

Në veçanti, në letërsinë shqiptare, nuk ka mirëfilli kritikë krahasimtare. Po e bëj provën e parë në këtë drejtim, në tri nivele, prej Dritëro Agollit deri te Dan Kosumi.

Tri poezitë e dashurisë për krahasim

Kritika krahasimtare apo komparative është një gjini e veçantë dhe tejet shumë e vështirë, sidomos kur shkruhet për plagjiatura apo ndikim direkt nga letërsitë e ndryshme kombëtare dhe ndërkombëtare; nga shkrimtarët e ndryshëm të popujve; nga periudha të ndryshme; në kuptim objektiv, kritik apo denoncues, e deri te ajo pozitive, e nxitjes, e motivimit, e nxjerrjes në pah të vetive të veçanta të shoqërisë.

Këtu po e bëjmë një kritikë pozitive të këtij kuptimi në mes poezisë së brezit më të ri, të modernizmit të vonë, poetit Dan Kosumi; pasmodernizmit, që jam unë; dhe poetit të madh kombëtar, Dritëra Agollit, që bën pjesë në modernizmin klasik.

Megjithëse kritika shqiptare i ka të metat e veta, e në radhë të parë ka më shumë se ndonjë tjetër kritikë impresioniste, që shkrimtarët shqiptarë i përcjellin hap pas hapi këta kritikë (që në fakt janë vetëm të njohurit e shkrimtarit, apo të njohurit e te njohurve të tjerë të autorit), dhe ka shumë më pak kritikë objektive, të pavarur nga autori i këtyre veprave, kjo kritikë do të bëjë prova të kritikës krahasimtare dhe të gjëjë lidhjet e mbrendshme dhe lidhjet e jashtme të poezisë “Malli i dashurisë” së poetit Dan Kosumi, siç e thotë vetë “gjurmëve të Dritëro Agollit”, pa e kopjuar ate, dhe duke shkruar një poezi për këtë ndjenjë sublime e njerëzore, dhe pa e shpërfillur e injoruar këtë ndenjë humane, sepse nuk i duron të të ashtuquajturat “jashtëqitjet erotike” prej kulturës greko-file, dhe është një lirikë e mirëfilltë intime. Kush do ta lexojë këtë poezi apo lirikë intime nuk do ta kuptojë se nuk ka dalim kuptimi në mes të lirikës dhe poezisë, dhe unë do ti rrokem pak edhe kësaj teme dhe relacionit të dy poetëve të letërsisë shqipe, të Dritëro Agollit, shkrimtarit që na është një shkrimtar i madh devollian me renome dhe poetit të ri kosovar që shkruan pa kufij dhe matet me poetin e madhë, përmes një ndjenje të vërtetë shqiptare. Poeti Dan Kosumi është bir i Kosumajve, kushëri i Bajram Kosumit, e të të madhit Musli Kosumi, që janë edhe për mua miq të shkëlqyer, të Brezit `81, brez i të cilit jam edhe unë, së bashku me Merxhan Avdylin, dhe i rrimë në mes.

Musli Kosumi më ka shpëtuar edhe njëherë jetën nga burgu jugosllav prej 15 viteteve, te i cili më janë mbledhur nëpër këmbë “zogjtë” e vegjël me cicërimat e pa-ndalura të dhembjes fëmijërore, ndoshta edhe Dan Kosumi, dhe mua mund të më quajnë “kritik impresionist”, por këto poezi ia këkova vetë e nuk ma ka dhënë ai, pra jam nxitur nga çështje të krahasimit të poezisë, e jo nga lidhja e ime me poetin e ri Dan Kosumi, deri te LKSHM-ja, të cilat janë tekstualisht të vërteta.

Poezia e vërtetë lirike, sa i përket tematikës, ka dëshmuar se kriter i kualifikimit të poezisë është tema që e trajton. Te Dan Kosumi bëhet falë për poezinë lirike të lirikës së dashurisë , një poezi lirike e shkurtër me 3 strofa; dhe sipas metrikës së vargëzimeve: vargje me rimë, të tipit ABCB; të shkruar lirshëm; me ndenjë të kulluar, mjaft krenar, jo elegjiak, me një dhembje të thellë.

Kjo nuk ka asgjë të përbashkët me ato poezi “erotike”, por është vetëm një lirikë e vërtetë e dashurisë, sepse pas “erotizmit poetik” vrapojnë mjaft “kritikë” të sotshëm e mjaft “shkrimtarë”, edhe shqiptarë, të cilët janë shund i të ashtuquajturës “letërsi”.

Kur e them “lirikë intime” nuk e kam parasysh nivelin e shprehjes personale të autorëve, por e kam në mendje shprehjen publike të ndjenjave e mendimeve, d.m.th. nivelin publik të shprehjes, sepse shprehja personale e autorëve mund të mos jetë kjo që po e them me këtë rast, por diçka tjetër.

Dan Kosumi krijon një poezi të re. Malli i dashurisë bjen e zgjohet me këtë ndjenjë sublime të njeriut, të thellë e të poleve të kundërta që i ka krijuar Zoti i Madh apo Universi për ta përtërirë botën njerëzore me trashëgimtarë dhe për tu dashuruar në botë vetëm një herë, e disa të tjerë thonë disa herë. Kjo jetë është përkohshme. Jeta tjetër, jetë e amshimit, është jetë e përjetshme, nëse kemi lënë shëmbuj të mirë. Poeti Dan Kosumi i falet Zotit të Madh për të dashurën e tij, “edhe pse dhembja po më vret”, siç thotë poeti, sepse:

I falem zotit, ty pse të njoha,

edhe pse dhimbja fort po më vret,

pa ty jam lypsar që jetoj kot,

me ty kam botën, me ty jam mbret“.

Lirika e tij, me rrokje e thekse, të tipit 8/11/9/9, 11/9/9/9, 10/9/9/9 e shtrinë këtë dilemë shpirtërore të burri të vetëdishëm “kur iki larg” dhe “kur jam pranë teje” përballë universit. Dashuria është njerëzore, nuk është eros dekadent.

Ndërsa poezia e poetit të madh shqiptar, Dritëro Agollit, “Mjegulla e dashurisë”, vjen në përmbledhjen e poezive mjaft mirë të qëlluar e të radhitura poashtu shumë mirë, “Vjen njeriu i çuditshëm”,7 në ciklin e poezive “Fshehtësia e qiririt”, që përmbanë të fshehtësitë e poetit, i cili është vetë qiriri që digjet nëpër stuhitë e jetës.

Në përmbledhjen “Vjen njeriu i çuditshëm” ka plot e përplot poezi për Kosovën, plot poezi për atdheun e tanishëm apo të cunguar-Shqipërinë, poezi për kujtesën e atdheut shpirtëror, që ende nuk i ka mbledhur trojet e veta autoktone shqiptare dhe arbër, sepse nuk e lënë të bëhen së bashku armiqtë e mëdhenj antishqiptar.

Në ciklin “Fshehtësitë e qiririt” futen pra të gjitha ato tema të fshehta të poetit, të cilat e bëjnë njeri të vërtetë që sillet jo natyrshëm dhe kapet për ndjenja të larta me gunën e njeriut atdhetar, kur të tjerët nuk i kanë ato peokupime dhe poeti qanë për qiririn simbolik që i digjet, madje kur e sheh të digjet Naim Frashërin. Vaji i tij prej burri është vaji i çuditshëm për njerëzit, sepse poeti ka ndjenja të larta për të gjithë ata që mbeten në jetë. Këtë mund ta përjetojmë në motivet e këtij cikli, si p.sh. “Në vrimën e kujtesës”, “Njeriu i thjeshtë”, “Rruga”, “Zemra ime”, “Në Zvicër”, “Zogu i fshe-hur”, “Ndihmësi i Zotit”, “Pranvera e fundi i plakut” dhe “Pendimi i vonuar”, etj. etj. të cilat na i japin në të vërtetë disa vija të dukshme të identitetit të poetit pas poezisë së veçantë “Fshehtësitë e qiririt”, dhe “Mjegulli i dashurisë”, të cilat janë poashtu të mira, sikurse e tërë përmbledhja e poezive.

“Mjegulli i dashurisë” i ka tri strofa katërshe, me rimë, ABAD, ABAB e ABAB, e cila është në vargun e poezive që bëjnë pjesë në përmbledhjen “Vjen njeriu i çuditshëm”, 8 të Dritëro Agollit, të theksit dhe të theksit paraksiton, 9 veçanërisht vargun e tij te strukturës së strofës agolliane, e cila studiohet edhe në këtë përmbledhje.10

Kjo poezi ka varg tetëshe të vargut me theks nëntë e tetë, pra të gjitha përsëriten, sipas logaritjes sonë 9/8/9/8. Poeti thotë:

“Kur ikja larg, drejt teje vija

kur vija afër, ikja larg

për dreq, më trembte largësia

dhe afërsia bëhej çark”.

Kjo është një e vërtetë e madhe e njeriut të çuditshëm, që ikë e vjen, që vjen e ikë nga largësia, sepse e ngrehin magnetizimet natyrore midis poleve të kundërta.

Çka është e fshehta e njeriut i cili vuan nga ky mall i çuditshën; nga kjo mjegull e dashurisë, Dritëro Agolli e thotë në strofën e dytë. Ai u tregon poleve të kundërta, kur ate e trembë largësia dhe afërsia poashtu, ai mbetet një pus i rëndë mjegulle dhe njëkohësisht një çmenduri, derisa i shkruan vjershat dhe i djegë përsëri.

Me gjuhën poetike, mund të shprehet interpretimi se disa nga çështjet madhore, që shprehë poezia, është se poezitë e tij mund të merren veshë nga kuptimi i tyre. Nëse e kujtojmë Xhonatan Kellerin mbi tri shkallët e kuptimit, do të kuptojmë se poezia e Dritëro Agollit i ka të tri shkallët, që i nxjerrë në formë origjinale.

Kur lexojmë këto tri poezi, të Dritëro Agollit, timen dhe të Dan Kosumit, ne do të dijmë se teoritë e letërsisë, në njëfarë forme, e dokumentojnë këtë çështje.

Në qoftë se ndalemi te kuptimi, do të ndalemi te thënia e Xhonatan Kellerit, se ka tri shkallë të kuptimit: kuptimi i një fjale; kuptimi i një shprehje dhe kuptimi i një teksti.11 Poezia e Dritëro Agollit është e shkruar në tri strofa dhe kuptimi i saj është i ndarë në të tri shkallët e kuptimit. Kur ta lexojmë poezinë, do ta kuptojmë ate.

Ndërsa poezia e Dan Kosumit është e shkruar gjurmëve poetike të Dritëro Agollit, por është një poezi e veçantë, “Malli i dashurisë”. Të triat, ju mund ti lexoni.

Në lidhje me këto poezi, është edhe poezia e ime, e shkruar me një varg të bardhë, pra varg të lirë, me tri strofa, të ndara nga njëra tjetra me një varg të lirë. Poezia ime “Shtigjeve kah do të vije ti”, i shprehë këto tri shkallë të kuptimit.

Kjo poezi është e trishtueshme, e mnershme, e pikëllueshme, jo pesimiste, sepse në rrugën e jetës “ulurijnë ujqërit”, pra është baraspesha ideore e këtyre poezive, të distancuara nga njëra tjetra, por me përfundime përgjithësuese.

Unë i kam vërejtur njëherë këto poezi krahasimtare, d.m.th. të poetëve Dritëro Agolli, Dan Kosumi dhe poezinë time, të lidhura me dashurinë, por e imja është pak sa zhgënjyese për dashurinë e cila nuk do ti vije ashtu më tjetër herë, sepse është dashuri e vetme rinore, dhe i shprehin të tri të vërtetat e pamohuara, në mënyrë kontradiktore, të dy poleve magnetizuese, kur vie nga larg e ikë largë, apo largohet përgjithmonë, te të tre poetët. Aty na shndërrohet një linjë e veçantë në fshehtësitë e qirit; të dashurisë që vjen e ikën larg dhe të dashurisë sime që kurrë ashtu nuk vjen.

Lyrika i shprehë të tri momentet psikollogjike të njeriut: shpresën, konfrontimin dhe zhgënjimin. Këto janë provat e para të persiatjes krahasimtare…

1 Parafjala shkrimore e Prof. Dr. Mario Andreottit, në takimet tona të krijuesve të lirikës, të dhënë me 27 tetor 2012, në Zürich, në vijët e projektit të Zvicrës “Zvicra poetike (Poetische Schweiz)”, faqe 4.

2 Mario Andreotti: “Die Struktur der modernen Literatur”, 4., vollständig neu bearbeitet und aktualisierte Auflage, Hauptverlag UTB, Bern-Stuttgard-Wien 2009, faqe 17.

3 Vepra e përmendur, faqe 27.

4 Vepra e cituar, faqe 281.

5 Po ajo faqe, pak më poshtë.

6 Zejnullah Rrahmani, “Teoria e letërsisë”, botim i plotësuar, Faik Konica, Prishtinë 2008, faqe 224.

7 Dritëro Agolli, “Vjen njeriu i çuditshëm”, Shtëpia Botuese “Dritëro”, Tiranë 1996.

8 Shikoni këtë libër të Merxhan Avdylit, “Vargu Agollian-studim për trajtat e vargut dhe strofës në poezinë e Dritëro Agollit”, “MA”, Prishtinë 2010, për shembull, në faqet 148-151.

9 Ju mund të përcillni faqet 88-93, të këtij libri.

10 P.sh. në faqet 126, 128, 138, 173, etj…

11 Xhonatan Keller, “Teoria letrare-një hyrje shumë e shkurtë”, Era, Prishtinë 2001, faqe 64.

[the_ad id=”4118″]